Burdur'un Gölhisar ilçesindeki Kibyra Antik Kenti'nde yürütülen arkeolojik kazılarda, Roma İmparatoru Hadrianus ve eşi İmparatoriçe Sabina'ya ait olduğu belirlenen yaklaşık 2 bin yıllık mermer heykel parçaları gün yüzüne çıkarıldı. Kazı ekibi, bulunan parçaları birleştirerek yaklaşık 2,14 metre yüksekliğindeki Hadrianus heykelini yeniden ayağa kaldırmayı başardı. Bu keşif, antik kentin tarihine ışık tutarken, arkeoloji dünyasında büyük heyecan yarattı.
Kibyra Antik Kenti'ndeki Kazılarda Hadrianus ve Sabina Heykelleri Bulundu
Kibyra Antik Kenti kazı başkanı ve Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şükrü Özüdoğru liderliğindeki ekip, kentin önemli yapılarından biri olan tiyatro yakınlarında yürütülen çalışmalarda, mermer heykel parçalarına rastladı. Yapılan incelemelerde, parçaların Roma İmparatoru Hadrianus (M.S. 117-138) ve eşi İmparatoriçe Sabina'ya ait olduğu belirlendi. Hadrianus heykelinin yanı sıra, Sabina'ya ait heykelin de parçaları gün yüzüne çıkarıldı. Ancak Sabina heykelinin henüz tamamlanamadığı, parçaların büyük bir kısmının toprak altında olduğu ifade edildi.
Kazı ekibi, Hadrianus heykelinin parçalarını bir araya getirerek heykeli yeniden ayağa kaldırmayı başardı. Yaklaşık 2,14 metre yüksekliğindeki heykel, imparatorun klasik Roma dönemi portre özelliklerini yansıtıyor. Heykelin, İmparator Hadrianus'un Anadolu'ya yaptığı geziler sırasında Kibyra'ya da uğradığı ve burada kendisine bir heykel dikildiği düşünülüyor.
Hadrianus'un Anadolu'daki İzleri ve Kibyra'nın Önemi
Roma İmparatoru Hadrianus, M.S. 117-138 yılları arasında hüküm sürdü. İmparatorluğunun büyük bölümünü gezerek eyaletleri ziyaret eden Hadrianus, Anadolu'da da birçok kenti onurlandırmıştı. Kibyra, antik dönemde Lykia, Pamfilya ve Pisidya bölgelerinin kesişiminde yer alan önemli bir ticaret ve kültür merkeziydi. Kent, özellikle gladyatör okulları, at yetiştiriciliği ve mermer işçiliğiyle tanınıyordu. Kazı başkanı Prof. Dr. Özüdoğru, heykelin bulunmasının Kibyra'nın Roma İmparatorluğu'ndaki statüsünü gösterdiğini belirterek, "Kibyra, bölgenin en önemli kentlerinden biriydi. İmparatorun heykelinin burada bulunması, kentin imparatorlukla olan ilişkisini kanıtlıyor. Bu keşif, Kibyra'nın tarihine ışık tuttuğu kadar, Roma dönemi heykeltıraşlık sanatı hakkında da önemli bilgiler veriyor" dedi.
Heykel Parçalarının Konservasyonu ve Geleceği
Gün yüzüne çıkarılan heykel parçaları, kazı evinde konservasyon çalışmalarına alındı. Hadrianus heykelinin tamamlanan hali, detaylı bir şekilde fotoğraflanarak ve belgelenerek arşivlendi. Heykelin, kazı çalışmaları tamamlandıktan sonra Burdur Müzesi'nde sergilenmesi planlanıyor. Kibyra Antik Kenti, 2016 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne girmişti. Bölgede yapılan kazı ve restorasyon çalışmaları, antik kentin turizme kazandırılmasını ve gelecek nesillere aktarılmasını hedefliyor. Bu kapsamda, bulunan yeni eserlerin kentte sergilenmesinin, ziyaretçi sayısını artırması bekleniyor.
Kibyra Antik Kenti'nin tarihi, günümüzden yaklaşık 2. yüzyıla kadar uzanıyor. Kent, M.Ö. 2. yüzyılda kurulmuş ve Roma İmparatorluğu döneminde en parlak dönemini yaşamıştır. Kibyra, özellikle depremlerle harap olmuş, ancak Roma döneminde yeniden inşa edilmiştir. Antik kentte, tiyatro, stadyum, odeion, agora, hamam ve bazilika gibi birçok yapı bulunuyor. Kazılarda bugüne kadar Medusa mozaiği, Kibyra aslanı heykeli gibi önemli eserler de gün yüzüne çıkarıldı. Hadrianus heykeli, bunların en görkemlilerinden biri olarak öne çıkıyor.
Bu keşif, sadece Kibyra için değil, tüm Anadolu arkeolojisi için büyük önem taşıyor. Roma İmparatoru Hadrianus'a ait heykellerin Anadolu'nun farklı kentlerinde bulunması, dönemin siyasi ve kültürel ilişkilerini anlamak açısından kritik bir rol oynuyor. Hadrianus'un Anadolu'ya verdiği önem, bu heykellerin birer kanıtı niteliğinde. Kibyra'da bulunan heykel, imparatorun Anadolu'daki varlığını gösteren en somut delillerden biri olarak değerlendiriliyor. Prof. Dr. Özüdoğru, "Hadrianus, Anadolu'yu çok seven bir imparatordu. Onun heykellerine birçok kentte rastlıyoruz. Ancak Kibyra'daki heykel, oldukça iyi korunmuş durumda ve bu da bölge için büyük bir şans" ifadelerini kullandı.
Arkeolojik kazıların devam ettiği Kibyra'da, gelecekte daha fazla eserin gün yüzüne çıkarılması bekleniyor. Antik kentteki çalışmalar, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın desteğiyle yürütülüyor. Bakanlığın "Geleceğe Miras Projesi" kapsamında, Kibyra'da restorasyon ve çevre düzenleme çalışmaları da hızlandırılmış durumda. Proje, antik kentin uluslararası alanda tanıtılmasını ve turizm potansiyelinin artırılmasını hedefliyor. Kibyra'nın zengin tarihi, yapılan her kazıyla biraz daha gün yüzüne çıkarken, Hadrianus heykeli de bu zenginliğin en önemli simgelerinden biri haline geldi.
Sonuç olarak, Kibyra Antik Kenti'nde bulunan Hadrianus ve Sabina heykelleri, bölgenin tarihi dokusunu aydınlatmanın ötesinde, Roma dönemi heykeltıraşlığı ve imparatorluk propagandası açısından da benzersiz bir öneme sahip. Bu keşif, Anadolu'nun arkeolojik mirasının ne kadar zengin olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Önümüzdeki dönemde, kazı çalışmaları tamamlandığında ve heykeller sergilendiğinde, Kibyra'nın hak ettiği ilgiyi göreceği şüphesiz.
