Türkiye'de kartlı ödemeler, temmuz ayında hem toplam tutar hem de işlem adedi bazında tarihi bir rekora imza attı. Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre, kartlı ödeme tutarı geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 84 artarak 1 trilyon 268,5 milyar liraya ulaştı. İşlem adedi ise yüzde 43 artışla 7,1 milyara çıktı. Bu dönemde en dikkat çekici gelişme, temassız ödemelerin toplam içindeki payının ilk kez yüzde 50 eşiğini aşması oldu. Söz konusu veriler, dijital bankacılığın ve temassız ödeme alışkanlığının Türkiye'de hızla yaygınlaştığını gösteriyor.
Temassız Ödemede Dönüm Noktası
BKM'nin açıkladığı rapora göre, temmuz ayında temassız ödeme işlem sayısı 3,6 milyarı bularak toplam işlemlerin yüzde 50,7'sini oluşturdu. Bu oran, temassız ödemelerin tarihinde bir ilke işaret ediyor. Temassız ödeme tutarı ise bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 123 artışla 397,5 milyar lira oldu. Özellikle günlük alışverişlerde hız ve pratiklik sağlayan temassız kartlar, pandemi sonrası dönemde tüketicilerin vazgeçilmez tercihi haline geldi. Bankaların ve ödeme kuruluşlarının bu alana yönelik yatırımları da bu büyümeyi destekledi.
Kredi Kartı ve Banka Kartı Dağılımı
Harcama hacmindeki artışa kredi ve banka kartları öncülük etti. Temmuz ayında kredi kartlarıyla yapılan harcamalar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 115 artışla 788,1 milyar liraya yükseldi. Banka kartı harcamaları ise yüzde 140 artışla 246,6 milyar lira olarak kaydedildi. Ön ödemeli kartlardaki harcamalar da yüzde 101 artışla 5,9 milyar liraya ulaştı. Toplam kart sayısı ise yüzde 15 artışla 411,3 milyona çıktı. Bu sayının 238,1 milyonunu kredi kartları, 172,5 milyonunu banka kartları ve 10,7 milyonunu ön ödemeli kartlar oluşturdu.
İnternet ve Mobil Ödemelerde Güçlü Artış
Dijital kanallar üzerinden yapılan ödemeler de büyümesini sürdürdü. İnternet üzerinden yapılan kartlı ödeme tutarı, temmuzda bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 92 artışla 328,8 milyar liraya ulaştı. İşlem adedi ise yüzde 37 artarak 475,4 milyon oldu. Mobil ödemeler (QR kod, cüzdan vb.) ise yüzde 213 artışla 63,5 milyar lira tutarına ulaşırken, işlem adedi yüzde 155 artışla 71,6 milyon olarak gerçekleşti. Bu veriler, tüketicilerin fiziksel mağazalarda olduğu kadar dijital platformlarda da kartlı ödemeleri yoğun şekilde kullandığını ortaya koyuyor.
Ekonomide Kartlı Harcamaların Önemi
Kartlı harcamalardaki bu güçlü seyir, ekonomik aktivitenin canlılığını yansıtıyor. İç talepteki hareketlilik, özellikle yaz aylarında turizm ve mevsimsel etkilerle ivme kazandı. Ancak enflasyonist baskıların sürdüğü bir ortamda, harcamalardaki artışın bir kısmının fiyat artışlarından kaynaklandığını da belirtmek gerekir. BKM verileri, cari fiyatlarla büyümeyi gösteriyor; reel artış daha sınırlı kalmış olabilir. Yine de temassız ödemelerin yaygınlaşması, kayıt dışı ekonominin azaltılması ve finansal kapsayıcılık açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Değerlendirme
Kartlı ödemelerdeki bu tarihi eşik, Türkiye'nin dijital ekonomiye geçişinde önemli bir kilometre taşı. Temassız ödemelerin yarıyı aşması, tüketici alışkanlıklarındaki kalıcı değişimi gösteriyor. Bu trendin devam etmesi, işletmelerin ve bankaların dijital altyapı yatırımlarını daha da hızlandırmasını gerektirecek. Ancak özellikle düşük gelirli kesimlerin bankacılık hizmetlerine erişiminin artırılması ve finansal okuryazarlığın geliştirilmesi de bu süreçte önem taşıyor. BKM'nin verileri, ekonominin genel sağlığı hakkında da fikir verirken, yatırımcılar ve politika yapıcılar için değerli bir gösterge olmayı sürdürüyor.
