Kars'ın Kağızman ilçesindeki kayalıklarda, doğada nadir rastlanan sürüngen türlerinden Kafkas keleri (Darevskia caucasica) görüntülendi. Doğa fotoğrafçısı Selim Koçak tarafından çekilen görüntüler, türün bölgedeki varlığını bir kez daha ortaya koydu. 10 Nisan 2024 tarihinde gerçekleşen gözlem, Kafkas kelerinin habitatı ve davranışları hakkında yeni bilgiler sunuyor.
Nadir türün özellikleri
Kafkas keleri, genellikle Kafkas Dağları ve çevresinde yaşayan, ortalama 10-15 santimetre boyunda bir kertenkele türüdür. Sırtındaki pulların deseni ve yeşilimsi-kahverengi tonlarıyla diğer kelerlerden ayrılır. IUCN Kırmızı Listesi'nde 'asgari endişe' kategorisinde yer alsa da, habitat kaybı ve iklim değişikliği nedeniyle popülasyonu tehdit altındadır. Bu tür, özellikle yüksek rakımlı kayalık bölgelerde yaşar ve böceklerle beslenir.
Koçak'ın aktardığına göre keler, ilkbahar güneşinin ısıttığı kayalarda güneşlenirken fark edildi. Yaklaşık 20 dakika boyunca hareket etmeden duran hayvan, doğa fotoğrafçısına nadir bir kare yakalama şansı verdi. 'Bölgede daha önce bu türü görme şansım olmamıştı, çok heyecanlandım' diyen Koçak, görüntüleri yetkililerle paylaştı.
Bölge için önemi
Kağızman'ın zengin biyolojik çeşitliliği, daha önce farklı endemik türlere de ev sahipliği yapmıştı. Kafkas kelerinin görülmesi, bölgenin ekosistemi açısından umut verici. Uzmanlar, bu türün varlığının devamı için doğal alanların korunması gerektiğini vurguluyor. Kars Kafkas Üniversitesi'nden Prof. Dr. Ahmet Yıldırım, 'Bu tür, bölgenin biyoçeşitlilik göstergelerinden biridir. Kayıt altına alınması, koruma çalışmaları için önemli bir veri sağlar' dedi.
Görüntülerin ardından Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü ekipleri bölgede inceleme başlattı. Yetkililer, vatandaşlardan bu tür canlılara zarar vermemelerini ve karşılaştıklarında yetkililere bildirmelerini istedi. Kafkas kelerinin doğal davranışlarını bozmamak için mesafeli gözlem yapılması gerektiği belirtildi.
Benzer gözlemler, Doğu Anadolu Bölgesi'nde daha önce de yapılmış, ancak bu kadar net görüntüler nadiren elde edilmişti. Haber, bölgenin doğa turizmi potansiyelini de gündeme getirdi. Doğaseverler ve fotoğrafçılar için Kağızman'ın keşfedilmeyi bekleyen bir alan olduğu ifade ediliyor.
Kafkas kelerinin son yıllarda karşılaştığı en büyük tehdit ise küresel ısınma. Yükselen sıcaklıklar, türün yaşam alanlarını daraltıyor. Uzmanlar, bu durumun ekosistem zincirinde bozulmalara yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Bölgesel koruma programları, türün geleceği için kritik önem taşıyor.
