Karadağ, Avrupa Birliği (AB) ile yürüttüğü üyelik müzakereleri kapsamında, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu beş ülkeye vize zorunluluğu getirdi. Karadağ hükümeti, AB müktesebatına uyum çerçevesinde aldığı bu kararla, söz konusu ülkelerin vatandaşlarının ülkeye girişlerinde vize aramaya başladı. Uygulamanın 2028 yılına kadar kademeli olarak devam etmesi bekleniyor.
Vize Uygulanan Ülkeler ve Gerekçeler
Karadağ Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, vize zorunluluğu getirilen ülkeler Türkiye, Rusya, Belarus, Ermenistan ve Azerbaycan olarak belirlendi. Bu ülkelerin vatandaşları, 1 Ocak 2025 itibarıyla Karadağ'a seyahat edebilmek için vize almak zorunda. Karadağ makamları, kararın AB ile uyum sürecinin bir parçası olduğunu ve AB'nin vize politikalarıyla uyumlu hale gelmeyi amaçladığını vurguladı.
Karadağ, uzun süredir AB üyeliği hedefiyle müzakere yürütüyor. AB, aday ülkelerden vize politikalarını Birliğin ortak vize rejimiyle uyumlu hale getirmesini istiyor. Bu kapsamda Karadağ, özellikle Rusya ve Belarus'a yönelik mevcut kısıtlamaları derinleştirirken, Türkiye gibi AB üyeliği sürecinde olan ülkelere de vize uygulamaya başladı. Karadağ'ın bu adımı, AB müktesebatına uyum açısından önemli bir test olarak değerlendiriliyor.
Türkiye'den Tepki ve Beklentiler
Karadağ'ın Türkiye'ye vize uygulaması, iki ülke arasındaki ilişkilerde yeni bir döneme işaret ediyor. Türk Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, Karadağ'ın kararının ardından konuyu yakından takip ettiklerini ve vatandaşların mağduriyet yaşamaması için gerekli adımların atılacağını belirtti. Türkiye'nin Podgorica Büyükelçiliği, vize başvuruları için gerekli bilgilendirmeleri yaparken, kararın turizme ve ekonomik ilişkilere olumsuz yansımaları olabileceği endişesi dile getiriliyor.
Karadağ, özellikle yaz aylarında Türk turistlerin yoğun ilgi gösterdiği bir destinasyon. Vize uygulamasının, turizm gelirlerini olumsuz etkilemesi bekleniyor. Ayrıca, iki ülke arasındaki ticaret hacmi de bu karardan etkilenebilir. Türk iş insanları, Karadağ'daki yatırımlarını sürdürürken, vize zorunluluğunun iş seyahatlerini zorlaştıracağı belirtiliyor.
AB Müktesebatı ve Vize Serbestisi Tartışması
AB'nin vize politikaları, Schengen Bölgesi'ne yönelik ortak kurallara dayanıyor. Aday ülkelerden, bu kuralları kendi mevzuatlarına uyarlamaları bekleniyor. Ancak Türkiye, AB ile vize serbestisi müzakerelerini yıllardır sürdürüyor ve 2013 yılında imzalanan geri kabul anlaşması sonrasında vize serbestisi için belirlenen 72 kriterin bir kısmını yerine getirmiş durumda. Türkiye, AB'den vize serbestisi konusunda somut adım beklerken, Karadağ'ın Türkiye'ye vize uygulaması, bu süreçteki çelişkiyi gözler önüne seriyor.
Karadağ'ın bu kararı, AB üyeliği sürecindeki diğer aday ülkeler için de örnek teşkil edebilir. Sırbistan, Kuzey Makedonya, Arnavutluk gibi ülkeler de AB ile uyum sürecinde benzer kararlar alabilir. Bu durum, Türkiye'nin Balkanlar'daki etkisini zayıflatabilir ve bölgedeki nüfuz mücadelesini etkileyebilir.
Değerlendirme
Karadağ'ın vize kararı, AB'nin genişleme politikasındaki çift taraflı standartları yeniden gündeme getirdi. AB, bir yandan Türkiye ile vize serbestisi müzakerelerini sürdürürken, diğer yandan aday ülkelerden Türkiye'ye vize uygulamasını teşvik ediyor. Bu durum, Türkiye-AB ilişkilerindeki güven bunalımını derinleştirebilir. Öte yandan Türkiye'nin, Karadağ ile ikili düzeyde yürüteceği diplomasi trafiği, krizin yönetilmesinde belirleyici olacak.
