Kanada, ABD'nin çelik ve alüminyum ürünlerine getirdiği ek gümrük vergilerine karşılık olarak 27,6 milyar Kanada doları (yaklaşık 19,94 milyar dolar) değerinde misilleme tarifeleri uygulayacağını duyurdu. Maliye Bakanı Chrystia Freeland, düzenlediği basın toplantısında, söz konusu tarifelerin 1 Temmuz 2025 tarihinden itibaren yürürlüğe gireceğini ve ABD menşeli 200'den fazla ürünü kapsayacağını belirtti. Karar, iki ülke arasındaki ticaret gerilimini önemli ölçüde artırıyor.
Hangi Ürünler Vergiye Tabi?
Kanada'nın misilleme listesinde çelik ve alüminyum ürünlerinin yanı sıra, tarım ürünleri, elektronik eşyalar, mobilya ve bazı tüketim malları yer alıyor. Freeland, "ABD'nin haksız vergilerine karşı Kanada işçilerini ve işletmelerini korumak için harekete geçiyoruz. Bu tarifeler, Amerikan yapımı ürünlere yönelik olacak ve Kanada ekonomisine zarar veren adımlara misliyle karşılık verecektir" dedi. Bakan, toplam etkilenen ticaret hacminin 27,6 milyar Kanada dolarını bulacağını vurguladı.
ABD'nin çelik ve alüminyum ithalatına yönelik yüzde 25'lik ek vergi kararı, 1 Haziran 2025'te yürürlüğe girmişti. Kanada, bu kararı Dünya Ticaret Örgütü (WTO) nezdinde de protesto etmiş ve istişare talebinde bulunmuştu. Ancak görüşmelerden sonuç alınamaması üzerine Ottawa yönetimi misilleme adımını atmak zorunda kaldı.
Ekonomik Etkiler ve İş Dünyası Tepkileri
Kanada Ticaret Odası Başkanı Perrin Beatty, yaptığı yazılı açıklamada, "Bu tarifeler Kanada üreticileri için maliyetleri artıracak ve tüketici fiyatlarını yukarı çekecektir. Ancak ABD'nin tek taraflı adımlarına karşı sessiz kalmak daha büyük zarara yol açardı" ifadelerini kullandı. Kanadalı çelik üreticileri ise kararı olumlu karşıladı; Ontario'daki bir çelik fabrikasının yöneticisi, "Nihayet hükümetimizden destek görüyoruz. Adil ticaret istiyoruz, ticaret savaşı değil" dedi.
Uzmanlar, misilleme tarifelerinin kısa vadede Kanada'da enflasyonu yukarı çekebileceğini, ancak uzun vadede ABD'yi müzakere masasına döndürmeyi amaçladığını belirtiyor. Toronto Üniversitesi ekonomi profesörü Dr. Laura Dawson, "Kanada'nın eli güçlü değil çünkü ABD ile ticaret hacmi çok büyük. Ancak seçici tarifelerle ABD'nin hassas olduğu sektörleri hedef almak stratejik bir hamle" değerlendirmesinde bulundu.
Ticaret Savaşının Arka Planı ve Gelecek Senaryolar
ABD'nin çelik ve alüminyum vergileri, 2024 yılında yeniden seçilen Başkan Donald Trump'ın "Amerika'yı Yeniden Büyük Yap" politikalarının bir parçası olarak görülüyor. Trump yönetimi, ulusal güvenlik gerekçesiyle çelik ve alüminyum ithalatına kısıtlama getirmiş, ancak bu adım başta Kanada olmak üzere birçok müttefiki olumsuz etkilemişti. Kanada, ABD'nin en büyük çelik ve alüminyum tedarikçisi konumunda; 2024'te bu ülkeye yapılan toplam ihracat 12 milyar doları aşmıştı.
Öte yandan, Meksika da benzer misilleme hazırlığı içinde. Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması'nın (USMCA) gözden geçirilmesi sürecinde taraflar arasındaki gerilim artıyor. Kanada Başbakanı Mark Carney, "Müttefiklerimize karşı ticaret savaşı başlatmak yanlış. Biz her zaman müzakereye açığız, ancak baskıya boyun eğmeyeceğiz" mesajını verdi.
Piyasalar, karar sonrası dalgalandı. Kanada doları, ABD doları karşısında yüzde 0,3 değer kaybederken, Toronto Borsası'nda çelik şirketleri hisseleri yükseliş kaydetti. Altın fiyatları ise güvenli liman talebiyle 10 dolar arttı. Ekonomistler, ticaret savaşının küresel büyümeyi yavaşlatabileceği uyarısında bulunuyor.
Sonuç olarak, Kanada'nın misilleme tarifeleri, ABD'nin tek taraflı ticaret politikalarına karşı bir direniş sembolü haline geldi. Ancak iki ülke arasındaki ekonomik bağımlılık göz önüne alındığında, uzun süreli bir ticaret savaşının her iki tarafa da zarar vereceği açık. Müzakere masasının yeniden kurulması, tarafların ortak çıkarına olacaktır. Önümüzdeki günlerde ABD'nin nasıl bir yanıt vereceği ve ticaret savaşının yeni cephelere yayılıp yayılmayacağı belirsizliğini koruyor.
