Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER), 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olarak çalışma hayatına başlayan ve EYT düzenlemesinden yararlanamayan vatandaşlar için kademeli emeklilik düzenlemesinin bir an önce hayata geçirilmesini talep ediyor. Dernek Genel Başkanı, konunun 2027 yılına bırakılmaması gerektiğini vurgulayarak, Meclis'in gündemine gelmesi için çağrıda bulundu.
Kademeli Emeklilik Nedir, Kimleri Kapsıyor?
Kademeli emeklilik, sigortalılık başlangıç tarihine göre emeklilik yaşının kademeli olarak artırılmasını öngören bir sistemdir. 1999 yılında yürürlüğe giren ve emeklilik yaşını kadınlarda 58, erkeklerde 60'a çıkaran düzenleme, 8 Eylül 1999 öncesi sigortalı olanlara EYT hakkı tanırken, bu tarihten sonra işe başlayanları kapsam dışı bıraktı. 30 Nisan 2008'de yürürlüğe giren Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ise emeklilik yaşını kademeli olarak 65'e yükseltti. Bu iki tarih arasında sigortalı olanlar, ne EYT'den yararlanabildi ne de yeni sisteme tam uyum sağlayabildi. Bu durum, yaklaşık 5 milyon kişiyi etkileyen bir mağduriyet yarattı.
EMADDER'den Çağrı: "2027'yi Bekleyemeyiz"
EMADDER Genel Başkanı, yaptığı açıklamada kademeli emeklilik düzenlemesinin 2027 yılına ertelenmesinin kabul edilemez olduğunu belirtti. Dernek, sorunun çözümü için Meclis'e bir kanun teklifi sunulması gerektiğini ifade ediyor. Başkan, "8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigortalı olan vatandaşlarımız, yıllardır prim ödüyor ancak emeklilik hakları belirsiz. Bu belirsizlik artık son bulmalı" dedi. EMADDER, düzenlemenin 2024 yılı içinde Meclis gündemine gelmesi için siyasi partilere ve hükümete çağrı yapıyor.
Meclis'teki Durum ve Siyasi Partilerin Tutumu
Kademeli emeklilik konusu, TBMM gündemine henüz resmi bir kanun teklifi olarak sunulmuş değil. Ancak muhalefet partileri, sorunun çözümü için çeşitli açıklamalarda bulunuyor. CHP ve İYİ Parti, konuyu sık sık dile getirerek iktidarı adım atmaya davet ediyor. İktidar kanadından ise net bir takvim açıklaması gelmedi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkilileri, konunun teknik olarak incelendiğini ancak ekonomik dengelerin gözetilmesi gerektiğini belirtiyor. Uzmanlar, emeklilik sistemindeki aktüeryal dengenin bozulmaması için kademeli geçişin önemli olduğunu vurguluyor.
Kademeli Emeklilik 2027'de mi Çıkacak?
Kulislerde, kademeli emeklilik düzenlemesinin 2027 yılına bırakılabileceği konuşuluyor. Bunun nedeni olarak 2027'nin seçim takvimi ve ekonomik koşullar gösteriliyor. Ancak EMADDER ve mağdurlar, bu ertelemenin hak kaybına yol açacağını savunuyor. Dernek, 2027'yi beklemenin 5 milyon insanın daha fazla prim ödemesi ve daha geç emekli olması anlamına geldiğini belirtiyor. Öte yandan, hükümetin olası bir düzenlemeyi 2024 yerel seçimleri sonrasına bırakabileceği de iddialar arasında.
Uzmanlardan Ekonomik Değerlendirme
Emeklilik uzmanları, kademeli emekliliğin bütçeye etkisinin dikkatle hesaplanması gerektiğini söylüyor. Erken emeklilik, prim gün sayısı ve yaş şartlarında yapılacak iyileştirmelerin Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) açıklarını artırabileceği belirtiliyor. Ancak uzmanlar, adil bir geçiş formülüyle hem mağduriyetin giderilebileceğini hem de sistemin sürdürülebilirliğinin korunabileceğini ifade ediyor. Öneriler arasında, sigortalılık süresine göre kademeli yaş indirimi, prim gün sayısının düşürülmesi ve belirli bir tarih aralığına özel haklar tanınması yer alıyor.
Vatandaşlar Ne Bekliyor?
8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigortalı olan vatandaşlar, bir an önce haklarının verilmesini istiyor. Birçok kişi, "EYT'li olamadık, yeni sisteme de uyum sağlayamadık. Ne zaman emekli olacağımız belirsiz" diyerek tepkisini dile getiriyor. EMADDER, sorunun çözümü için imza kampanyaları ve mitingler düzenlemeyi planlıyor. Dernek, konuyu yargıya taşımayı da değerlendiriyor.
Sonuç ve Beklentiler
Kademeli emeklilik düzenlemesi, 2024 yılı içinde Meclis gündemine gelmezse 2027'ye kalabilir. Ancak kamuoyu baskısı ve artan mağduriyet, hükümetin daha erken adım atmasını sağlayabilir. Siyasi partilerin seçim öncesi vaatleri arasında kademeli emeklilik yer alırsa, düzenlemenin 2024 yerel seçimleri sonrası Meclis'e sunulma ihtimali artar. EMADDER ve diğer sivil toplum kuruluşları, konunun takipçisi olacaklarını ve hak kaybına izin vermeyeceklerini açıkladı. Vatandaşlar, çözüm için siyasi irade bekliyor.
