Sigara fiyatlarına bir zam daha geldi. Japan Tobacco International (JTI) grubuna ait sigaralara yarından itibaren geçerli olmak üzere 10 TL zam yapıldı. Tekel Bayileri Dayanışma Derneği Başkanı Erol Dündar, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, JTI'nin Camel, Winston, LD, Logic ve Sobranie markalarını kapsayan zam kararını duyurdu. Bu gelişmeyle birlikte JTI grubunun en ucuz sigarası 70 TL'ye, en pahalısı ise 95 TL'ye yükselecek.
Zam oranları ve yeni fiyatlar
Yapılan zammın ardından JTI grubu sigaraların güncel fiyatları şu şekilde olacak: Camel ve Winston'ın filtresiz ve soft paketleri 78 TL'ye, hard paketleri 80 TL'ye, LD'nin standart paketleri 70 TL'ye, uzun ve slim versiyonları 72 TL'ye, Logic ve Sobranie markalarının fiyatları ise 95 TL'ye yükseldi. Erol Dündar, zammın maliyet artışları ve kur dalgalanmaları nedeniyle yapıldığını belirterek, "Önümüzdeki günlerde diğer firmaların da zam yapması bekleniyor" dedi.
Sektör temsilcilerinden tepki
Tekel Bayileri Derneği Başkanı Erol Dündar, yaptığı açıklamada zammın ardından bayilerin satışlarının olumsuz etkileneceğini ifade etti. Dündar, "Sigara zamları, tütün ürünlerine olan talebi azaltmıyor, aksine kayıt dışı satışları artırıyor. Bayiler olarak bu durumdan endişeliyiz" dedi. Öte yandan, Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) yetkilileri de yüksek vergilerin kaçak sigara kullanımını teşvik ettiğini vurguladı.
Vergi yükü ve kaçak sigara sorunu
Türkiye'de sigara fiyatlarının büyük bölümünü ÖTV ve KDV oluşturuyor. Yapılan son zamlarla birlikte bir paket sigaranın yaklaşık %80'i vergiye gidiyor. Uzmanlar, yüksek vergilerin kaçak sigara ticaretini artırdığına dikkat çekiyor. Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) verilerine göre, Türkiye'de kaçak sigara oranı son yıllarda %20'nin üzerine çıkmış durumda. Bu durum hem devletin vergi kaybına yol açıyor hem de halk sağlığını tehdit ediyor.
Geçmiş zamlar ve gelecek beklentileri
2023 yılı boyunca sigara fiyatlarına birçok kez zam yapıldı. Yılın başında 50 TL civarında olan bir paket sigara, yapılan zamlar sonucu ortalama 70 TL'nin üzerine çıktı. Uzmanlar, döviz kuru ve enflasyondaki artışın devam etmesi halinde yıl sonuna kadar yeni zamların gelebileceğini belirtiyor. Öte yandan, bazı sağlık kuruluşları sigara fiyatlarındaki artışın tüketimi azaltma potansiyeline dikkat çekse de, bu etkinin kaçak sigara nedeniyle sınırlı kalabileceği ifade ediliyor.
Değerlendirme
Sigara zamları, Türkiye'de hem tüketici kesimini hem de esnafı yakından ilgilendiren bir konu. Üreticiler, maliyet artışlarını fiyatlara yansıtmak zorunda kalırken, bayiler satış hacimlerindeki düşüşten şikayetçi. Ancak asıl tablo şu: Yüksek vergi politikaları, hedeflenen toplum sağlığını koruma amacına hizmet etmiyor; aksine kaçak piyasayı besliyor. Bu nedenle, yetkililerin vergi düzenlemeleri yanında kaçakçılıkla gerçek anlamda mücadele etmesi gerekiyor.
