İstanbul Ticaret Odası (İTO), mayıs ayı perakende fiyat hareketlerini içeren endeksini yayımladı. Buna göre, geçen ay en yüksek fiyat artışı yüzde 86,49 ile erikte yaşanırken, en büyük düşüş yüzde 60,72 ile motorinde görüldü. LPG ise yüzde 43,21'lik gerilemeyle ucuzlayan ürünler listesinde ikinci sırada yer aldı. İTO verileri, özellikle mevsimsel geçişlerin ve küresel emtia fiyatlarındaki dalgalanmaların İstanbul perakende piyasasına yansımalarını ortaya koydu.
En Çok Artan Ürünler
Mayıs ayında fiyatı en fazla yükselen ürünlerin başında yüzde 86,49 ile erik geldi. Onu yüzde 48,84 ile kiraz, yüzde 31,50 ile kabak, yüzde 27,68 ile patlıcan ve yüzde 25,39 ile domates takip etti. Mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıklar ve bazı bölgelerdeki üretim düşüşleri, yaz meyve ve sebzelerinin fiyatlarını yukarı çekti. Ayrıca yüzde 14,56 ile kuru incir, yüzde 12,37 ile kuru kayısı gibi kuru meyvelerde de belirgin artışlar kaydedildi.
En Çok Düşen Ürünler
Geçen ay en yüksek fiyat düşüşü yüzde 60,72 ile motorinde görüldü. LPG yüzde 43,21, benzin yüzde 35,14, mazot yüzde 33,89 ve doğal gaz yüzde 29,66 oranında geriledi. Akaryakıt fiyatlarındaki bu sert düşüş, küresel petrol fiyatlarındaki gerileme ve Türk Lirası'ndaki değer kazanımının etkisiyle gerçekleşti. Ayrıca yüzde 24,36 ile kırmızı mercimek, yüzde 22,90 ile pirinç gibi temel gıda maddelerinde de fiyat düşüşleri dikkat çekti. Yüzde 20,62 ile toz şeker ve yüzde 17,24 ile yumurta da önemli oranda ucuzlayan ürünler arasında yer aldı.
Bağlam ve Değerlendirme
İTO'nun açıkladığı bu veriler, tüketici fiyatlarının mevsimsel ve küresel dinamiklerden nasıl etkilendiğini gösteriyor. Özellikle enerji fiyatlarındaki düşüş, enflasyonla mücadelede olumlu bir sinyal olarak değerlendirilirken, gıda fiyatlarındaki yükseliş hane bütçelerine baskı yapmaya devam ediyor. Mayıs ayındaki bu tablo, yaz aylarında enflasyonun seyri açısından belirleyici olacak. Ekonomistler, akaryakıt fiyatlarındaki düşüşün kalıcı olması halinde ulaştırma kaynaklı maliyetlerin azalacağını, ancak mevsimlik gıda ürünlerindeki fiyat artışlarının haziran ve temmuzda da sürebileceğini belirtiyor.
