İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Afrika kıtasında yeniden ortaya çıkan Ebola salgınına karşı Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin sınır güvenliği konusunda daha koordineli bir şekilde hareket etmesini istedi. Meloni, AB liderlerine gönderdiği mektupta, özellikle Batı Afrika ülkelerinden gelen yolcuların sağlık taramalarının sıkılaştırılması ve ortak bir erken uyarı sistemi kurulması gerektiğini vurguladı. İtalya, salgının Avrupa'ya sıçramasını engellemek için sınır kontrollerinde acil önlem alınması çağrısında bulundu.
Meloni'nin mektubundaki başlıca talep koordinasyon
Giorgia Meloni'nin AB Konseyi Başkanı Charles Michel ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'e hitaben yazdığı mektup, İtalya'nın dışişleri ve sağlık bakanlıkları tarafından da desteklendi. Mektupta, Ebola virüsünün Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Gine gibi ülkelerde yeni vakalarla yeniden gündeme geldiği hatırlatıldı. Meloni, mevcut sınır politikalarının yetersiz olduğunu belirterek, AB üyesi ülkelerin sağlık bakanlıkları ve sınır polisleri arasında gerçek zamanlı bilgi paylaşımını sağlayacak bir platform oluşturulmasını önerdi. İtalyan başbakan, özellikle havalimanlarında termal kamera ve laboratuvar testlerinin zorunlu hale getirilmesi için ortak bir protokol geliştirilmesinin altını çizdi.
Salgın tehdidi ve geçmiş deneyimler
Ebola virüsü, 2014-2016 yıllarında Batı Afrika'da 11 binden fazla kişinin ölümüne neden olan büyük bir salgınla hafızalara kazınmıştı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), geçen hafta Gine'de yeni vakaların tespit edilmesi üzerine bölgesel alarm seviyesini yükseltmişti. Avrupa'da henüz vaka bildirilmezken, AB ülkeleri daha önce COVID-19 pandemisinde sınır kontrollerindeki koordinasyon eksikliği nedeniyle eleştirilmişti. Meloni, bu kez benzer bir hataya düşülmemesi için önceden harekete geçilmesi gerektiğini ifade etti. Uzmanlar, Ebola'nın bulaşıcılığının COVID-19 kadar yüksek olmamasına rağmen ölüm oranının %50'ye kadar çıkabildiğini hatırlatarak sınır önlemlerinin önemine dikkat çekiyor.
Meloni'nin bu girişimi, İtalya'nın AB dönem başkanlığını yürüttüğü bir döneme denk geldi. İtalya, sağlık krizlerine karşı AB dayanışmasını teşvik ederek liderlik rolü üstlenmeye çalışıyor. Ancak bazı AB ülkeleri, sınır kontrollerinin Schengen bölgesinin serbest dolaşım ilkesine zarar verebileceği endişesini taşıyor. Fransa ve Almanya, şu aşamada genel bir sınır kapatma yerine, risk değerlendirmesine dayalı hedefli önlemleri tercih ediyor. Buna karşın İtalya, olası bir salgının ekonomik ve sosyal maliyetinin çok daha ağır olacağını savunuyor.
İtalya'nın çağrısı, bir yandan da Afrika ülkeleriyle dayanışmanın önemine işaret ediyor. Meloni, AB'nin salgınla mücadelede aşı ve ilaç yardımında bulunması gerektiğini de belirtti. DSÖ, Ebola'ya karşı etkili bir aşının bulunduğunu ancak kıtada dağıtımın yetersiz olduğunu açıklamıştı. İtalya, bu kapsamda AB'nin Afrika ülkelerine 100 milyon avro ek fon sağlaması için girişim başlattı. İtalyan hükümeti, salgını Afrika'da kontrol altına almanın Avrupa'yı da koruyacağı görüşünde.
AB liderleri, Meloni'nin mektubunu değerlendirmek üzere önümüzdeki hafta olağanüstü bir video konferans düzenlemeyi planlıyor. Bu görüşmede, sınır güvenliğine yönelik somut adımlar ve Afrika'ya yapılacak yardım paketi ele alınacak. İtalya, AB'nin bir an önce ortak bir sağlık güvenliği stratejisi benimsemesini umuyor.
Sonuç olarak, İtalya'nın Ebola gerekçesiyle AB'den daha sıkı sınır kontrolleri talep etmesi, kıta içinde yeni bir tartışma başlattı. Bir yandan halk sağlığını koruma zorunluluğu, diğer yandan ekonomik ve sosyal açık sınırların getirdiği kazanımlar arasında bir denge kurulması gerekiyor. Ancak geçmiş salgınlardan ders alınması, bu tür tehditlere karşı hazırlıklı olmayı gerektiriyor. İtalya'nın inisiyatifi, AB'nin gelecekteki sağlık krizlerine karşı daha entegre bir yaklaşım geliştirmesi için bir fırsat olabilir.
