İstanbul'da yıllardır süren taksi sorununa yeni bir çözüm hazırlanıyor. Yolcu seçme, kısa mesafe gitmeme, yüksek ücret talep etme gibi şikayetlerin önüne geçmek için İstanbul Taksiciler Esnaf Odası, 'Singapur modeli' olarak bilinen entegre durak sistemini uygulamaya koymaya hazırlanıyor. Yazılım aşaması tamamlanan ve test süreci devam eden yeni mobil uygulama sayesinde yolcular, gidecekleri güzergahı ve ödeyecekleri ücreti önceden görebilecek; taksiciler ise yolcu seçme imkanı bulamayacak.
Singapur modeli nedir?
Singapur'da uzun yıllardır başarıyla uygulanan bu sistemde taksiler, belirli duraklara bağlı olarak çalışıyor ve yolcular, bir mobil uygulama veya durak terminali aracılığıyla çağrı yapıyor. Sistem, her taksiye sırayla yolcu atayarak hem bekleme sürelerini azaltıyor hem de keyfi uygulamaları engelliyor. İstanbul Taksiciler Esnaf Odası Başkanı Eyüp Aksu, yaptığı açıklamada, 'Yolcularımızın en büyük şikayeti, taksicilerin kısa mesafeye gitmemesi veya yüksek ücret talep etmesi. Bu modelle birlikte tüm taksiler aynı kurallara tabi olacak ve yolcu memnuniyeti artacak' dedi.
Uygulama nasıl işleyecek?
Yeni mobil uygulama, yolcuların gitmek istediği adresi girerek tahmini ücreti görmesine olanak tanıyor. Yolcu onay verdikten sonra sistem, en yakın müsait taksiyi yönlendiriyor. Taksiciler ise uygulama üzerinden gelen talepleri reddedemiyor; aksi halde cezai işlem uygulanacak. Ayrıca, durak bazlı çalışma sistemiyle taksilerin boş dolaşması engellenerek yakıt tasarrufu ve trafik yoğunluğunda azalma hedefleniyor. Test aşamasında 50 taksi ve 500 yolcu ile pilot uygulama yapılırken, sistemin 2024 yılı sonuna kadar İstanbul genelinde yaygınlaştırılması planlanıyor.
Geçmiş çözüm denemeleri
İstanbul'da taksi sorununu çözmek için daha önce de çeşitli adımlar atılmıştı. 2020'de hayata geçirilen 'Taksi İstanbul' mobil uygulaması, sadece sarı taksileri kapsadığı ve yeterli sayıda taksiye ulaşamadığı için beklenen başarıyı yakalayamadı. Bunun yanı sıra, 2022'de başlatılan 'Takside Akıllı Ulaşım Sistemleri' projesi de taksimetre denetimlerini artırsa da yolcu seçme sorununu çözemedi. Singapur modeli, bu kez hem taksici hem yolcu tarafını memnun edecek kapsamlı bir çözüm olarak görülüyor. Ancak uzmanlar, sistemin başarısının denetim mekanizmasının etkinliğine bağlı olduğunu vurguluyor. Özellikle taksicilerin uygulamayı sabote etme riskine karşı caydırıcı cezaların uygulanması gerektiği belirtiliyor.
İstanbul'da her gün yaklaşık 2 milyon taksi yolculuğu yapılıyor ve taksi sayısı 18 bini aşıyor. Büyükşehir Belediyesi verilerine göre, yolcu şikayetlerinin yüzde 40'ı 'kısa mesafe yolcu almama', yüzde 30'u ise 'ücret itirazı' oluşturuyor. Yeni sistemle bu oranların önemli ölçüde düşmesi bekleniyor.
