İstanbul'da son günlerde art arda gelen dev çekirge ihbarlarının ardından şimdi de kimi evlerde akrep görüldüğü iddiaları vatandaşları tedirgin ediyor. Özellikle Kağıthane ve Üsküdar ilçelerinde yaşayanlar, evlerinin balkon, mutfak ve banyo gibi bölümlerinde akreplerle karşılaştıklarını öne sürüyor. Sosyal medyada paylaşılan fotoğraf ve videolar, endişeyi artırırken, uzmanlar bu durumun iklim değişikliği ve kentsel dönüşümün bir sonucu olabileceğine dikkat çekiyor.
Akrepler Neden Şehirde Görülmeye Başladı?
İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Orman Fakültesi'nden Prof. Dr. Zeki Aytaç, akreplerin doğal yaşam alanlarının tahrip edilmesi ve hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi nedeniyle kent merkezlerine yöneldiğini belirtiyor. Aytaç, "Akrepler nemli ve karanlık ortamları sever. Özellikle eski binaların çatlakları, su tesisatı borularının geçtiği boşluklar ve bodrum katları onlar için ideal yaşam alanları haline geldi." dedi. Uzmanlar, yeni yapılan rezidansların ve alışveriş merkezlerinin de akrep popülasyonunu etkilediğini, zira inşaat sırasında doğal dengenin bozulduğunu ifade ediyor.
İhbar edilen vakaların büyük çoğunluğunun sarı akrep (Mesobuthus gibbosus) türüne ait olduğu düşünülüyor. Bu tür, Türkiye'de yaygın olarak bulunmasına rağmen zehri genellikle ölümcül değildir. Ancak çocuklar, yaşlılar ve alerjik bünyeli kişiler için risk oluşturabilir. Zehirli akrep türlerinin ise daha çok Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yaşadığı biliniyor.
Vatandaşlar Ne Yapmalı?
Uzmanlar, akrep görülen evlerde öncelikle panik yapılmamasını, akrebe çıplak elle dokunulmamasını ve bir sprey böcek ilacı kullanılmasını öneriyor. Ayrıca, akreplerin girebileceği çatlak ve deliklerin kapatılması, kapı altlarına fitil çekilmesi, bahçeli evlerde taş ve odun yığınlarının kaldırılması gibi basit önlemlerle karşılaşma ihtimalinin azaltılabileceğini vurguluyorlar. Prof. Dr. Aytaç, "Eğer bir akrep tarafından sokulursanız derhal en yakın sağlık kuruluşuna başvurun. Özellikle ağrı, şişlik veya nefes darlığı gibi belirtiler varsa vakit kaybetmeden acil servise gidin." şeklinde konuştu.
Vatandaşların ihbarları üzerine belediyelerin ilaçlama ekipleri, yoğun olarak bölgelerde çalışma başlattı. Kağıthane Belediyesi'nden yapılan açıklamada, "Vatandaşlarımızdan gelen talepler doğrultusunda ekiplerimiz haşere ve vektörle mücadele kapsamında ilaçlama yapmaktadır. Ayrıca, konutlarda akrep görülmesi durumunda ekiplerimiz müdahale etmektedir." denildi. Üsküdar Belediyesi ise benzer bir açıklamayla, ilçe genelinde 7 gün 24 saat esasına göre çalıştıklarını duyurdu.
İklim Değişikliği ve Kentleşme Etkisi
Türkiye'de son yıllarda görülen sıcak hava dalgaları ve kuraklık, birçok canlı türünün davranışlarını değiştirdi. Akrepler de bu değişimden nasibini alıyor. Normalde gece aktif olan ve gündüzleri taş altlarında saklanan akrepler, sıcaklığın artmasıyla birlikte daha serin yerler aramak için yaşam alanlarını genişletiyor. Ayrıca, dere yataklarına yapılan inşaatlar, akreplerin su kaynaklarının azalması nedeniyle yeni su bulmak için yerleşim yerlerine göç etmesine neden olabilir.
Biyolog Dr. Elif Yılmaz ise konunun sadece akreplerle sınırlı olmadığını, ekosistem dengesinin bozulmasının sonucu olarak bazı böcek ve sürüngen türlerinin de şehirlerde görülmeye başladığını hatırlatıyor. "Dev çekirge istilası, ardından akrep vakaları... Hepsi aslında doğanın dengesinin bozulduğunun işaretleri. Kentleşme politikalarının gözden geçirilmesi, yeşil alanların korunması ve iklim değişikliğiyle mücadele artık bir tercih değil zorunluluk haline gelmiştir." dedi.
Uzmanlar, akrep sokması vakalarının büyük çoğunluğunun hafif semptomlarla atlatıldığını, ancak yine de dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor. Özellikle çocukların oyun alanlarında ve bahçelerde çıplak ayakla dolaşmaması, ayakkabı ve terliklerin kontrol edilmesi önemli. Ayrıca, evcil hayvanların da akrep sokmasına maruz kalabileceği unutulmamalı.
Bu gelişmeler, İstanbul'un yanı sıra diğer büyükşehirlerde de benzer sorunların yaşanabileceğine işaret ediyor. Belediyelerin ilaçlama çalışmalarını artırması ve vatandaşların bilinçlendirilmesi, bu tür olayların önüne geçilmesinde önemli rol oynayacak. Ancak asıl çözüm, kent ekosisteminin korunması ve iklim değişikliğiyle mücadelede kararlı adımlar atılmasıdır.
