ABD'nin çöküşü bir anda olmuyor; parça parça yaşanıyor. Attığı her adım, onun bir yerlerde bir şeyleri kaybetmekte olduğuna işaret ediyor. Derinlikli bir bakışa sahip olan gözler, bu çöküşün "parlak bir zafer" ile başlamış olduğunu görebiliyor. ABD, esasen tam da Sovyetler'in çöktüğü yerde kaybetmeye başladı. Bu süreç, İsrail'in durdurulması meselesini de yeniden gündeme getiriyor. Peki, İsrail'i kim durduracak? Bu sorunun cevabı, küresel güç dengelerinin değişiminde ve ABD'nin zayıflayan hegemonyasında gizli.
ABD'nin Çöküşü ve Orta Doğu'ya Yansımaları
ABD'nin çöküşü, Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla başlayan bir sürecin devamı olarak okunabilir. Sovyetler'in çöktüğü coğrafyalarda ABD'nin etkisi artmıştı, ancak bu etki kalıcı olamadı. Irak işgali, Afganistan'dan çekilme, Arap Baharı sonrası yaşanan kaos ve son olarak Ukrayna krizi, ABD'nin dünyadaki gücünü sorgulayan başlıca olaylar olarak öne çıkıyor. Her bir kriz, ABD'nin kayıplarını derinleştiriyor ve uluslararası sistemde yeni aktörlerin önünü açıyor.
Bu bağlamda, İsrail'in bölgedeki konumu da değişiyor. İsrail, uzun yıllardır ABD'nin koşulsuz desteğiyle hareket etti. Ancak ABD'nin zayıflaması, İsrail'in uluslararası arenada yalnızlaşmasına neden olabilir. Özellikle son dönemde İsrail'in Gazze'deki saldırıları, dünya kamuoyunda büyük tepki çekiyor. Güney Afrika'nın Uluslararası Adalet Divanı'na başvurusu, İsrail'in soykırımla suçlanmasına yol açtı. Bu durum, İsrail'in uluslararası hukuk karşısında hesap vermesi gerektiğini gösteriyor.
Yeni Güç Dengeleri: Çin, Rusya ve Bölgesel Aktörler
ABD'nin çöküşü, sadece İsrail'i değil, tüm Orta Doğu'yu etkiliyor. Çin, Rusya ve bölgesel güçler, ABD'nin bıraktığı boşluğu doldurmaya çalışıyor. Çin, ekonomik gücünü diplomatik araçlarla birleştirerek bölgede etkinliğini artırıyor. Suudi Arabistan ile İran arasındaki normalleşme sürecinde arabuluculuk yapan Çin, bu sayede Orta Doğu'da önemli bir diplomatik zafer kazandı. Rusya ise Suriye'deki askeri varlığıyla bölgede söz sahibi olmaya devam ediyor.
Bölgesel aktörler de İsrail karşısında daha cesur adımlar atıyor. Türkiye, Filistin davasına verdiği destekle öne çıkıyor. Mısır, Ürdün gibi ülkeler ise İsrail ile ilişkilerini gözden geçiriyor. Öte yandan, İran'ın İsrail'e yönelik tehditleri ve nükleer programı, İsrail'in güvenlik endişelerini artırıyor. Ancak İsrail'in durdurulması, sadece askeri veya diplomatik bir mesele değil; aynı zamanda ahlaki ve hukuki bir zorunluluk.
İsrail'in Durdurulması İçin Uluslararası Toplumun Sorumluluğu
İsrail'in durdurulması, uluslararası toplumun ortak çabasıyla mümkün olabilir. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ndeki veto yetkisi, İsrail'in eleştirilmesini engelliyor. Ancak ABD'nin zayıflaması, bu vetoların sorgulanmasına yol açabilir. Uluslararası toplum, İsrail'in uluslararası hukuku ihlal eden eylemlerini kınamakla kalmamalı, aynı zamanda yaptırım mekanizmalarını da devreye sokmalıdır.
Ayrıca, Filistin halkının haklarının korunması için iki devletli çözümün hayata geçirilmesi gerekiyor. Bu çözüm, uzun yıllardır masada duruyor, ancak İsrail'in yerleşim politikaları nedeniyle sürekli erteleniyor. ABD'nin çöküşü, bu süreçte yeni bir fırsat penceresi açabilir. Ancak bu fırsatın değerlendirilmesi için uluslararası toplumun kararlılıkla hareket etmesi şart.
Sonuç: İsrail'in Kaderi Küresel Güç Mücadelesine Bağlı
Sonuç olarak, İsrail'i durduracak güç, ABD'nin çöküşüyle bağlantılı olarak ortaya çıkacak yeni küresel dengelerde şekillenecek. ABD'nin zayıflaması, İsrail'in uluslararası alanda yalnızlaşmasına ve hesap vermek zorunda kalmasına yol açabilir. Ancak bu süreç, otomatik olarak işleyen bir süreç değil; uluslararası toplumun bilinçli ve kararlı bir şekilde hareket etmesini gerektiriyor. Çin, Rusya ve bölgesel güçlerin artan etkisi, İsrail'in durdurulması konusunda yeni fırsatlar sunuyor. Bu fırsatların değerlendirilmesi, Orta Doğu'da kalıcı barışın önünü açabilir.
