İsrail ordusu, artan mali sıkıntılar nedeniyle temmuz ayı sonuna kadar yaklaşık 10 bin yedek askeri terhis etmeyi planlıyor. İsrail basınında yer alan haberlere göre, Savunma Bakanlığı bütçesinde yaşanan daralma, ordunun operasyonel kapasitesini ciddi şekilde etkileyebilir. Karar, özellikle Gazze sınırı ve Batı Şeria'da güvenlik endişelerini artırırken, askeri yetkililer terhislerin ulusal güvenliği riske atabileceği uyarısında bulunuyor.
Bütçe kesintileri ve gerekçeleri
İsrail Savunma Bakanlığı, 2024 yılı bütçesinde yaklaşık 4 milyar dolar kesinti yapılması nedeniyle zor durumda. Hükümet, sivil harcamaları azaltmak ve bütçe açığını kapatmak amacıyla önceden planlanan savunma harcamalarını askıya aldı. Ordu yetkilileri, kesintilerin devam etmesi halinde sadece yedek askerlerin terhis edilmeyeceğini, aynı zamanda askeri tatbikatların iptal edileceğini ve mühimmat alımlarının erteleneceğini belirtiyor. İsrail ordusu, düzenli olarak yedek askerleri çağırarak sınır güvenliğini sağlıyor ve bu terhislerin özellikle Gazze Şeridi'ndeki çatışmaların ardından güvenlik zaafiyeti yaratabileceği ifade ediliyor.
Güvenlik endişeleri ve tepkiler
Uzmanlar, yedek askerlerin terhis edilmesinin İsrail'in caydırıcılığını azaltacağını ve Hamas, Hizbullah gibi grupların saldırılarını artırabileceğini öne sürüyor. Eski bir Savunma Bakanlığı yetkilisi, "Geçmişte de bütçe kesintilerinin güvenlik risklerini artırdığını gördük, bu kez daha büyük bir krizle karşı karşıyayız" dedi. Muhalefet partileri hükümeti savunmaya yeterli kaynağı ayırmamakla suçlarken, koalisyon hükümeti ise önceliklerinin ekonomik istikrar olduğunu savunuyor. İsrail'de yedek subay dernekleri konuya ilişkin acil toplantı çağrısı yaparken, bazı askeri birliklerde moral düşüklüğü yaşandığı bildiriliyor.
Geçmiş örnekler ve gelecek perspektifi
İsrail ordusu daha önce de 2014 ve 2018 yıllarında bütçe kısıtlamaları nedeniyle yedek asker sayısını azaltmak zorunda kalmıştı. Ancak bu yılki kesinti miktarı ve olası terhis sayısı rekor seviyede. Ordu kaynakları, temmuz ayına kadar bir çözüm bulunamazsa, sadece yedeklerin değil aynı zamanda bazı düzenli birliklerin de personel azaltımına gideceğini belirtiyor. İsrail Merkez Bankası, savunma harcamalarındaki azalmanın istihdam üzerinde olumsuz etki yaratabileceği uyarısında bulundu. Bağımsız analistler, İsrail'in bölgesel tehditlerle başa çıkmak için askeri harcamalarda revizyona gitmesi gerektiğini, aksi halde güvenlik zafiyetinin ekonomiye daha büyük maliyet getirebileceğini ifade ediyor.
