İsrail Kültür Bakanı Miki Zohar, İsrail ordusunun Gazze'deki sivil katliamını belgeleyen "NAZA" adlı belgeselin Oscar ödüllü yönetmenleri Yuval Abraham ve Rachel Szor'u vatandaşlıktan çıkarmakla tehdit etti. Zohar, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, yönetmenlerin İsrail karşıtı faaliyetlerde bulunduğunu öne sürerek, "Bu kişilerin vatandaşlıklarının iptali için gerekli adımları atacağız" dedi. Tehdit, belgeselin uluslararası alanda kazandığı ödüllerin ardından geldi.
NAZA Belgeseli ve Oscar Başarısı
"NAZA" belgeseli, İsrail ordusunun Gazze'deki askeri operasyonları sırasında sivillere yönelik gerçekleştirdiği katliamları konu alıyor. Belgesel, 2024 yılında En İyi Belgesel dalında Oscar ödülünü kazanmıştı. Yönetmenler Yuval Abraham ve Rachel Szor, ödül töreninde yaptıkları konuşmada Gazze'deki insani krize dikkat çekmiş ve ateşkes çağrısında bulunmuştu. Belgesel, İsrail'in Gazze politikalarını eleştiren kesimler tarafından geniş yankı uyandırırken, İsrail hükümeti tarafından sert bir şekilde eleştirilmişti.
Zohar'ın Tehdidi ve Tepkiler
İsrail Kültür Bakanı Miki Zohar, yaptığı yazılı açıklamada, "İsrail vatandaşı olan bu kişilerin ülkeye ihanet ettiklerini" iddia ederek, vatandaşlıktan çıkarılmaları için İçişleri Bakanlığı'na başvuruda bulunacağını belirtti. Zohar, "İsrail'in itibarını zedeleyen ve ordumuzu karalayan bu kişilere hiçbir hoşgörü gösterilmeyecek" ifadelerini kullandı. Yönetmenlerden henüz resmi bir yanıt gelmedi. Ancak insan hakları örgütleri, Zohar'ın açıklamalarını "ifade özgürlüğüne saldırı" olarak nitelendirerek tepki gösterdi. Uluslararası Af Örgütü, yaptığı açıklamada, "Sanatçıların ve gazetecilerin barışçıl eleştirileri nedeniyle vatandaşlıktan çıkarılma tehdidi, demokratik değerlerle bağdaşmaz" dedi.
Vatandaşlıktan Çıkarma Yasal Süreci
İsrail yasalarına göre, bir kişinin vatandaşlıktan çıkarılması belirli koşullara bağlı. İçişleri Bakanlığı, "İsrail'e karşı sadakatsizlik" veya "terör örgütlerine üyelik" gibi gerekçelerle vatandaşlıktan çıkarma işlemi başlatabiliyor. Ancak bu tür davalar genellikle yargı sürecine taşınıyor ve uzun yıllar sürebiliyor. Hukuk uzmanları, Zohar'ın tehdidinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu ve siyasi bir hamle olduğunu belirtiyor. İsrail Barosu'ndan bir avukat, "Bu tür açıklamalar, hükümetin muhalif sesleri susturma çabasının bir parçası" değerlendirmesinde bulundu.
Gazze'deki Durum ve Uluslararası Tepkiler
İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları 7 Ekim 2023'ten bu yana devam ediyor. Filistin Sağlık Bakanlığı'na göre, saldırılarda hayatını kaybeden sivillerin sayısı 30 binin üzerinde. Uluslararası toplum, İsrail'e ateşkes çağrılarını sürdürürken, bazı ülkeler İsrail'e yönelik yaptırımları tartışıyor. "NAZA" belgeseli, bu saldırıların görsel kanıtlarını dünya kamuoyuna sunması açısından önemli bir belge niteliği taşıyor. Belgeselin gösterime girdiği ülkelerde izleyicilerden büyük ilgi görmesi, İsrail hükümetini rahatsız etmiş durumda.
Sanat ve İfade Özgürlüğü Tartışması
İsrail'de son yıllarda sanatçılara yönelik baskılar artmış durumda. Özellikle Filistin meselesine duyarlı sanatçılar, devlet desteklerinden mahrum bırakılma veya sansürle karşılaşabiliyor. Zohar'ın tehdidi, bu baskının yeni bir örneği olarak görülüyor. Uluslararası PEN Yazarlar Birliği, İsrail hükümetine çağrıda bulunarak, sanatçıların ifade özgürlüğüne saygı gösterilmesini istedi. Belgeselin yönetmenleri, daha önce yaptıkları açıklamalarda, "Amacımız İsrail'i karalamak değil, gerçekleri göstermek" demişti.
Sonuç ve Değerlendirme
İsrail Kültür Bakanı'nın tehdidi, ülkedeki iç siyasi dengeleri ve ifade özgürlüğü tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Oscar ödüllü bir belgeselin yönetmenlerine yönelik bu tutum, İsrail'in uluslararası imajına zarar verebilir. Sanatın ve eleştirinin baskılanması, demokrasilerde endişe verici bir eğilim olarak öne çıkıyor. Gözler şimdi, İsrail İçişleri Bakanlığı'nın konuya ilişkin atacağı adımlarda.
