İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik saldırıları aralıksız devam ediyor. Bugün itibarıyla Filistin Sağlık Bakanlığı, can kaybının 72 bin 980’e ulaştığını açıkladı. Yaralı sayısı ise 169 bin 500’ü aştı. Saldırılarda çoğunluğu kadın ve çocuk olmak üzere on binlerce sivil hayatını kaybetti. Bölgedeki sağlık altyapısı büyük ölçüde tahrip olurken, hastaneler yaralılara yetişmekte zorlanıyor. BM verilerine göre Gazze’de yerinden edilenlerin sayısı 1,9 milyona yaklaştı. İsrail güçleri, kuzeyden güneye tüm bölgeyi hedef alan hava ve kara operasyonlarını sürdürüyor. Uluslararası toplumdan ateşkes çağrıları gelirken, İsrail yönetimi operasyonların 'Hamas'ı yok edene kadar' devam edeceğini duyurdu.
Batı Şeria’da 20 ev yıkıldı
İsrail işgal güçleri, Batı Şeria’nın çeşitli bölgelerinde 20 Filistin evinin yıkımına başladı. Yıkım kararlarının 'askeri bölge' ilanı veya 'ruhsatsız yapı' gerekçesiyle alındığı belirtiliyor. En büyük yıkım, Nablus’un güneyindeki Masafer Yatta bölgesinde yaşandı. Bölge halkı, evlerinin buldozerlerle yerle bir edildiğini ve kendilerine herhangi bir alternatif konut sağlanmadığını ifade ediyor. İnsan Hakları İzleme Örgütü, bu yıkımların uluslararası hukuka aykırı olduğunu vurgularken, BM İnsani Yardım Koordinasyon Ofisi (OCHA) Batı Şeria’da bu yıl içinde 1.200’den fazla yapının yıkıldığını raporladı. Yıkımlar nedeniyle en az 2 bin 500 Filistinli evsiz kaldı. İsrail ise yıkımların 'güvenlik gerekçeleriyle' yapıldığını savunuyor.
Cezaevlerinde yeni kısıtlamalar
İsrail Cezaevleri İdaresi, Filistinli tutuklulara yönelik avukat görüşleri ve aile ziyaretlerinde yeni kısıtlamalar getirdi. Yeni düzenlemeye göre tutuklular avukatlarıyla haftada yalnızca bir kez ve 30 dakika süreyle görüşebilecek. Aile ziyaretleri ise ayda bire indirildi. Uygulamanın, 'güvenlik riski' taşıyan tutuklular için geçerli olduğu açıklandı. Ancak Filistin Esirler Cemiyeti, bu kısıtlamaların yaklaşık 8 bin Filistinli tutukluyu etkilediğini belirterek, bunun toplu cezalandırma niteliği taşıdığını söyledi. İsrail’in Ofer, Megiddo, Damon ve Negev cezaevlerinde tutulan tutukluların bir kısmı, kısıtlamaları protesto için açlık grevine başladı. Uluslararası Kızılhaç Komitesi, tutukluların insani koşullarının kötüleştiği uyarısında bulundu. İsrail Adalet Bakanlığı ise uygulamanın mevcut yasalara uygun olduğunu savunuyor.
Uluslararası tepkiler ve hukuki süreç
İsrail’in Gazze ve Batı Şeria’daki eylemleri uluslararası alanda geniş yankı uyandırdı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, ateşkes çağrısı yapan bir kararı oylamaya hazırlanıyor. ABD’nin vetosu nedeniyle daha önce birçok karar engellenmişti. Öte yandan Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Güney Afrika’nın ‘soykırım’ suçlamasıyla açtığı davada İsrail’i insani yardımın engellenmemesi konusunda uyarmıştı. UAD’nin nihai kararı önümüzdeki aylarda bekleniyor. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Şefi Josep Borrell, İsrail’e yönelik yaptırımların masada olduğunu söyledi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise ülkesinin 'meşru müdafaa hakkını kullandığını' ve Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) yetkisini tanımadıklarını yineledi. UCM Başsavcısı Kerim Han, daha önce İsrail liderleri hakkında savaş suçları soruşturması başlatmıştı. Bölgedeki insani kriz derinleşirken, uluslararası toplumun somut adım atma konusundaki isteksizliği eleştiriliyor.
İsrail’in 7 Ekim 2023 sonrası başlattığı operasyonlar, Gazze’yi adeta yaşanmaz hale getirdi. BM raporlarına göre bölgedeki binaların yüzde 60’ından fazlası hasar gördü veya yıkıldı. Su, elektrik ve gıda sıkıntısı had safhada. Çatışmaların üzerinden geçen aylara rağmen taraflar arasında kalıcı bir ateşkes sağlanamadı. Mısır ve Katar arabuluculuğunda yürütülen müzakereler sonuçsuz kaldı. İnsani ateşkes için uluslararası baskı artsa da İsrail’in operasyonları sürdürme kararlılığı ve Hamas’ın esir değişimi konusundaki talepleri anlaşmayı zorlaştırıyor. Bu tablo, Filistinlilerin yaşadığı acının katlanarak devam edeceğini gösteriyor.
