İnternette karşılaşılan bir reklam, göründüğünden çok daha fazlası olabilir. İsrail merkezli Discover-Tech şirketinin işlettiği reklam ağı aracılığıyla kullanıcıların hedef alındığı ve bazı cihazlara Candiru adlı casus yazılımın bulaştırıldığı ortaya çıktı. Araştırmacılar, 120 binden fazla internet sitesi ve 75 binden fazla mobil uygulamada yayınlanan reklamların bu faaliyet için kullanıldığını belirledi. Reklamı görmenin bile gözetim için yeterli olabildiği ifade ediliyor.
Reklam ağı nasıl kullanıldı?
Discover-Tech’in geliştirdiği reklam teknolojisi, çerezler ve izleme pikselleri üzerinden kullanıcı davranışlarını kaydediyordu. Ancak şirketin, bu altyapıyı yalnızca reklam hedeflemesi için değil, aynı zamanda belirli kişileri izlemek ve onların cihazlarına zararlı yazılım bulaştırmak amacıyla kullandığı iddia ediliyor. Güvenlik uzmanlarına göre, reklamların yüklendiği sayfalarda gerçekleşen veri akışı, Candiru casus yazılımının cihazlara sızmasına zemin hazırladı.
Candiru, bilinen adıyla “DevilsTongue”, gelişmiş bir gözetim aracı olarak tanınıyor. Yazılım, hedef cihazlardaki mesajları, sesli aramaları, konum bilgilerini ve hatta kamera ile mikrofonu ele geçirebiliyor. Daha önceki raporlarda Candiru’nun özellikle gazeteciler, aktivistler ve muhalif figürlere karşı kullanıldığı öne sürülmüştü. Şimdi ise bu yazılımın sıradan kullanıcıları hedef alan bir reklam ağı üzerinden dağıtılması, siber güvenlik dünyasında endişe yarattı.
120 bin site ve 75 bin uygulama etkilendi
Yapılan incelemelerde, Discover-Tech’in reklam ağının 120 binden fazla web sitesinde ve 75 binden fazla mobil uygulamada aktif olduğu tespit edildi. Bu geniş ağ, şirketin potansiyel olarak milyonlarca kullanıcıya ulaşabildiği anlamına geliyor. Reklamların çoğu, kullanıcıların ilgisini çekecek içeriklerle sunuluyor ve tıklanmasa bile arka planda çalışan izleme mekanizmaları devreye girebiliyor.
Uzmanlar, reklam engelleyici yazılımların bu tür saldırıları tamamen durduramayacağını, ancak riski azaltabileceğini belirtiyor. Özellikle mobil cihazlarda uygulama izinlerinin dikkatli yönetilmesi, bilinmeyen kaynaklardan uygulama yüklenmemesi ve işletim sistemlerinin güncel tutulması kritik önem taşıyor.
Şirketten henüz açıklama yok
Discover-Tech’ten konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak şirketin geçmişte benzer iddialarla karşılaştığı ve faaliyetlerini sürdürdüğü biliniyor. İsrail merkezli siber gözetim şirketleri, son yıllarda uluslararası alanda artan denetim ve yaptırımlarla karşı karşıya. Özellikle NSO Group’un Pegasus yazılımı etrafında dönen tartışmalar, bu sektördeki şeffaflık eksikliğini gözler önüne sermişti.
Candiru’nun reklam ağı üzerinden yayılması, gözetim teknolojilerinin artık yalnızca devlet destekli karmaşık saldırılarla değil, günlük internet kullanımı içine gizlenmiş yöntemlerle de dağıtılabildiğini gösteriyor. Bu durum, sıradan kullanıcıların farkında olmadan hedef haline gelebileceği anlamına geliyor.
Kullanıcılar ne yapmalı?
Güvenlik uzmanları, reklam ağları aracılığıyla yayılan casus yazılımlara karşı bir dizi önlem öneriyor:
- Cihazlarda güvenilir bir mobil güvenlik yazılımı kullanmak.
- İşletim sistemi ve uygulamaları düzenli olarak güncellemek.
- Bilinmeyen kaynaklardan uygulama indirmemek.
- Reklam engelleyici ve izleme koruması sunan tarayıcı eklentileri kullanmak.
- Uygulama izinlerini gözden geçirerek gereksiz erişimleri kısıtlamak.
Ayrıca, cihazlarda olağan dışı pil tüketimi, aşırı veri kullanımı veya ani performans düşüşü gibi belirtiler fark edildiğinde bir uzmana danışılması öneriliyor.
Gözetim kapitalizminin yeni yüzü
Bu olay, reklam teknolojileri ile gözetim arasındaki çizginin ne kadar inceldiğini bir kez daha gösteriyor. Kullanıcı verilerini toplayan şirketlerin, bu verileri üçüncü taraflarla paylaşması ve hatta zararlı yazılımlara aracılık etmesi, dijital mahremiyet açısından ciddi bir tehdit oluşturuyor. Düzenleyici kurumların bu tür ağları denetlemesi ve şeffaflık kurallarını sıkılaştırması gerekiyor. Kullanıcıların ise bilinçli hareket ederek dijital ayak izlerini kontrol altında tutması her zamankinden daha önemli.
