ABD ile İran arasında bölgesel krizin sona erdirilmesi beklenen mutabakatın en kritik maddelerinden biri İsrail'in Lübnan'dan çekilmesiydi. Ancak İsrail işgal güçlerinin anlaşmaya rağmen Lübnan'da uzun vadeli planları olduğu ortaya çıktı. Siyonist rejimin, Lübnan'ın güneyinde kalıcı askeri varlık ve su kaynakları üzerinde kontrol sağlamayı hedeflediği belirtiliyor.
Planın detayları
İsrail medyasına sızdırılan belgelere göre, Tel Aviv yönetimi ABD ile İran arasındaki anlaşmayı kalkan olarak kullanarak Lübnan'da fiili bir işgal bölgesi oluşturmayı planlıyor. Plan kapsamında Litani Nehri'ne kadar olan alanın askeri kontrol altında tutulması, su kaynaklarının İsrail'e aktarılması ve bölgedeki Şii nüfusun yoğun olduğu köylerin boşaltılması öngörülüyor. İsrail Savunma Bakanlığı'nın onayladığı belirtilen belgelerde, Lübnan ordusunun zayıflığından faydalanılarak 5 yıl içinde bölgenin ilhak edilebileceği ifade ediliyor.
Tepkiler ve olası sonuçlar
Lübnan hükümeti, İsrail'in bu planını 'egemenlik ihlali' olarak nitelendirirken, Hizbullah hareketi 'işgalin devamı halinde şiddetli bir direnişle karşılaşılacağı' uyarısında bulundu. BM Lübnan Özel Koordinatörü ise tarafları itidal çağrısı yaparak, bölgenin zaten kırılgan olan istikrarının bu planla tamamen çökebileceğini söyledi. ABD Dışişleri Bakanlığı, konuyla ilgili resmi bir açıklama yapmazken, İran destekli grupların bölgedeki varlığının azaltılması gerektiğini yineleyen bir tutum sergiliyor.
Uzmanlar, İsrail'in bu hamlesinin ABD-İran anlaşmasını baltalayabileceği gibi, bölgede yeni bir çatışma dalgasını tetikleyebileceği görüşünde. Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi'nden Dr. Ahmet Kaya, 'İsrail daha önce de anlaşmaları bahane ederek işgalini genişletmiştir. Bu kez de benzer bir taktik izliyor. Ancak Lübnan'ın iç siyasi krizi ve ekonomik çöküşü, İsrail'e istediği ortamı sağlayabilir. Uluslararası toplumun bu oyuna gelmemesi için net bir duruş sergilemesi şart' dedi.
Öte yandan, İran'ın anlaşma kapsamında Lübnan'daki milis güçlerini geri çekmeyi kabul ettiği iddia edilse de, Tahran yönetimi bu yönde henüz resmi bir adım atmış değil. Bölgesel güç dengesinin yeniden şekillendiği bu dönemde, İsrail'in Lübnan planı tüm dengeleri altüst edebilir.
Bağımsız bir değerlendirme ile, bu plan sadece iki ülke arasındaki bir anlaşmazlık değil, aynı zamanda küresel güçlerin Ortadoğu'daki çıkar çatışmasının bir yansımasıdır. ABD'nin İran'la anlaşma yaparken İsrail'in çıkarlarını ne kadar gözettiği tartışılırken, Siyonist rejimin kendi güvenlik doktrini gereği her türlü anlaşmayı esnetebileceği görülüyor. Bölgede kalıcı barışın tesisi için İsrail'in işgalci politikalarından vazgeçmesi ve uluslararası hukuka saygı göstermesi gerekiyor.
