Hatay'ın İskenderun ilçesinde, T.C. İskenderun 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülen 2026/127 esas sayılı gaiplik davasında, kayıp bir kişinin mal varlığının Hazine'ye devredilmesi gündeme geldi. Mahkeme, Maliye Hazinesi ile T.C. Hatay Defterdarlığı Kayyımlığı İskenderun Servisi arasında yürütülen davada, gaiplik kararı verilmesi halinde taşınmaz ve diğer malların Hazine adına tescil edilmesini değerlendiriyor. Dava, kamuoyunda "sahipsiz mal varlığı" tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Gaiplik Davası Nedir ve Nasıl İşler?
Gaiplik, bir kişinin ölüm tehlikesi içinde kaybolması veya uzun süre kendisinden haber alınamaması durumunda, mahkeme tarafından ölü kabul edilmesi işlemidir. Türk Medeni Kanunu'nun 32. maddesine göre, ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya kendisinden uzun süre haber alınamayan bir kişi, mahkeme kararıyla gaipliğine hükmedilebilir. Bu durumda, kişinin mal varlığı mirasçılarına kalır; eğer mirasçı yoksa veya mirasçılar malı reddederse, mal varlığı Hazine'ye geçer. İskenderun'daki dava da bu kapsamda, kayıp bir kişinin mirasçısız olduğu veya mal varlığının sahipsiz kaldığı iddiasıyla açılmıştır.
Dava Süreci ve Olası Sonuçlar
Mahkeme, 21 Mayıs 2026 tarihli duruşmada, davacı Maliye Hazinesi ve davalı Hatay Defterdarlığı Kayyımlığı'nın taleplerini değerlendirdi. Dava dosyasına göre, gaipliğine karar verilmesi istenen kişinin son yerleşim yeri İskenderun olup, 5 yılı aşkın süredir kendisinden haber alınamamaktadır. Mahkeme, tanık dinlenmesi ve gerekli araştırmaların yapılması için süre verdi. Uzmanlar, davada gaiplik kararı çıkması durumunda, kişinin mal varlığının (taşınmaz, banka hesabı, araç vb.) Hazine'ye devredileceğini, ancak bu süreçte mirasçıların ortaya çıkması halinde işlemlerin duracağını belirtiyor.
Hukukçular, gaiplik davalarının genellikle aile bireylerinin veya alacaklıların başvurusuyla başladığını, ancak bu davada Hazine'nin doğrudan kayyım sıfatıyla hareket ettiğine dikkat çekiyor. Bu durum, devletin sahipsiz mallara el koyma sürecini hızlandırmak istediği şeklinde yorumlanıyor. İskenderun gibi deprem bölgesinde yaşanan nüfus hareketliliği, kayıp kişi sayısını artırmış olabilir. Mahkeme, önümüzdeki aylarda yapılacak duruşmalarda kararını açıklayacak.
Kamuoyu ve Hukuki Bağlam
Gaiplik davaları, özellikle büyük afetler veya savaş sonrası sıkça gündeme gelir. 2023 Kahramanmaraş depremlerinden sonra Hatay'da da benzer başvurular artmıştı. Ancak bu dava, Hazine'nin doğrudan taraf olmasıyla dikkat çekiyor. Uygulamada, kayyım atanan kişi, gaiplik kararı çıkana kadar mal varlığını yönetir; karar çıktıktan sonra mal varlığı Hazine'ye geçer. Eleştirmenler, bu sürecin bazen hukuki güvenceyi zedeleyebildiğini, mirasçıların haberdar edilmemesi durumunda mağduriyet yaşanabileceğini savunuyor. Mahkemenin, dosyada bilinen bir mirasçı olup olmadığını tespit etmesi ve kamuoyunu bilgilendirmesi bekleniyor. Yerel gazetelerde yayımlanan ilanlar, bu tür davaların şeffaflığı için önem taşıyor.
