İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ABD'nin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu nezdinde İran aleyhine yürüttüğü girişimleri sert bir dille eleştirdi. Garibabadi, ajansın siyasi baskı aracı haline getirildiğini belirterek, bu durumun UAEA'nın tarafsızlığına gölge düşürdüğünü ifade etti. İranlı diplomat, Tahran'ın nükleer faaliyetlerinin uluslararası normlara uygun olduğunu ve ajansın teknik misyonunun ötesine geçmemesi gerektiğini vurguladı.
ABD'nin UAEA'daki Girişimleri Tepki Çekiyor
Garibabadi, yaptığı açıklamada ABD'nin UAEA Yönetim Kurulu'nda İran aleyhine karar tasarısı hazırlama çabalarına dikkat çekti. İran'ın nükleer anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerine sadık kaldığını savunan yetkili, ABD'nin tek taraflı yaptırımlarla birlikte UAEA'yı da İran üzerinde psikolojik baskı kurmak için kullandığını iddia etti. İran Dışişleri Bakanlığı, UAEA'nın teknik bir kuruluş olarak siyasi hesaplardan uzak durması gerektiğini, aksi takdirde ajansın güvenilirliğinin zedeleneceğini belirtti.
Tahran'dan Nükleer Programına Dair Açıklamalar
İran, nükleer programının tamamen barışçıl amaçlı olduğunu ve UAEA'nın denetimlerine açık olduğunu yinelerken, ajansın son raporlarında İran'ın iş birliğine vurgu yapıldığına dikkat çekti. Garibabadi, UAEA'nın İran'ın nükleer faaliyetlerinde herhangi bir askeri boyut tespit etmediğini hatırlatarak, bu tür iddiaların ABD tarafından siyasi amaçlarla şişirildiğini söyledi. Tahran, UAEA Yönetim Kurulu'nda İran aleyhine bir karar alınması durumunda misilleme yapabileceği sinyali verdi.
İran ile UAEA arasındaki gerilim, 2015 yılında imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı'nın (KOEP) ABD'nin 2018'de tek taraflı olarak çekilmesiyle başlamıştı. İran, anlaşmaya bağlı kalma çağrılarına rağmen uranyum zenginleştirme seviyesini yükselterek anlaşmadan kademeli olarak çekilmişti. Ancak son dönemde İran ile UAEA arasında teknik müzakerelerin ivme kazandığı gözlemleniyor.
Avrupa Birliği ve diğer taraflar, İran ile ABD arasında diyaloğun yeniden başlaması için çaba harcarken, UAEA'nın bu süreçte tarafsız bir rol oynaması bekleniyor. Ancak İran, UAEA'nın ABD'nin etkisi altında kaldığını ve ajansın teknik kararlarının siyasileştirildiğini düşünüyor.
Uzmanlar, UAEA'nın İran'a yönelik baskılarının nükleer anlaşmanın yeniden canlandırılması çabalarını sekteye uğratabileceği görüşünde. İran'ın misilleme tehdidi, bölgesel gerilimi tırmandırma riskini de beraberinde getiriyor.
Sonuç olarak, İran'ın UAEA'yı baskı aracı olarak nitelendirmesi, uluslararası toplumun nükleer diplomasi konusundaki hassas dengesini bir kez daha gündeme taşıyor. Tahran, UAEA'nın bağımsızlığını ve tarafsızlığını koruması gerektiğini vurgularken, bu krizin aşılması için taraflar arasında yapıcı diyaloğun önemi artıyor.
