İran Dışişleri Bakanlığı ve Müzakere Heyeti Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile yeni bir müzakere sürecine girilip girilmeyeceğine dair soruları yanıtladı. Bekayi, “Şu an müzakere planımız yok, savunmaya odaklanmış durumdayız” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, iki ülke arasındaki gerilimin sürdüğü bir dönemde geldi.
Bekayi'nin açıklamaları
Tahran'da düzenlenen basın toplantısında konuşan İsmail Bekayi, ABD ile müzakerelere ilişkin net bir tutum sergiledi. Bekayi, “Mevcut durumda müzakerelere başlamayı planlamıyoruz. Önceliğimiz ülkemizin savunma kabiliyetlerini güçlendirmek ve ulusal güvenliğimizi sağlamaktır” dedi. Sözcü, İran'ın nükleer programı ve bölgesel politikaları konusunda ABD'nin tutumunu yakından takip ettiklerini, ancak henüz bir müzakere masası oluşturma niyetinde olmadıklarını vurguladı. Bekayi, “ABD'nin vaatlerine değil, fiili adımlarına bakıyoruz. Yaptırımların kalkması ve saygılı bir yaklaşım olmadan müzakerelerin anlamsız olacağını düşünüyoruz” diye ekledi.
Uluslararası tepkiler
İran'ın bu tutumu, uluslararası toplumda farklı yankılar uyandırdı. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, İran'ın müzakereye kapalı olmasının hayal kırıklığı yarattığı belirtilirken, diplomatik çözüm arayışlarının devam edeceği ifade edildi. Avrupa Birliği ise iki tarafı da diyaloğa çağırdı. İran'ın bu açıklaması, özellikle nükleer anlaşmanın geleceği konusunda belirsizlik yaratırken, bölgedeki diğer ülkeler de süreci endişeyle izliyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri, İran'ın nükleer faaliyetlerine karşı önlem alınmasını talep ediyor.
İran'ın savunmaya odaklanma kararı, ülke içinde de tartışmalara neden oldu. Muhafazakar kanat, bu hamleyi desteklerken, reformistler daha fazla dışa açılım çağrısı yapıyor. Tahran Üniversitesi'nden siyaset bilimci Dr. Ahmed Rıza, “İran'ın bu tutumu, kısa vadede gerilimi artırabilir. Ancak uzun vadede her iki tarafın da masaya oturmak zorunda kalacağını düşünüyorum” şeklinde konuştu.
Bölgesel etkiler
İran'ın bu açıklaması, sadece ikili ilişkileri değil, aynı zamanda Orta Doğu'daki dengeleri de etkiliyor. İsrail, İran'ın nükleer programına yönelik tehdit algısını sürdürürken, Yemen ve Suriye'deki vekalet savaşları tırmanma riski taşıyor. Uzmanlar, müzakere sürecinin olmaması durumunda bölgede daha derin bir kriz yaşanabileceği uyarısında bulunuyor. İran'ın savunma odaklı politikası, ülkenin ekonomik durumunu da etkileyebilir; yaptırımlar altındaki İran, dış yatırım ve ticaret kanallarını canlandırmakta zorlanıyor.
Öte yandan, İran'ın bu hamlesi, yeni bir müzakere sürecinin başlamasının önünü tıkamış değil. Geçmişte de benzer açıklamaların ardından diplomasi trafiği canlanmıştı. Gözler, önümüzdeki haftalarda yapılacak uluslararası toplantılarda iki tarafın atacağı adımlara çevrilmiş durumda.
