İran'ın güneybatısındaki Huzistan eyaletine bağlı Salend ilçesinde, yerel saatle 04:23'te 5 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. İran Ulusal Sismoloji Merkezi, sarsıntının yerin 8 kilometre derinliğinde kaydedildiğini duyurdu. Deprem, başta Ahvaz olmak üzere çevre illerde de hissedildi. Can kaybı veya maddi hasara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmazken, bölgedeki arama kurtarma ekiplerinin teyakkuza geçtiği bildirildi.
Depremin merkez üssü ve etkileri
AFAD ve Kandilli Rasathanesi verilerine göre, depremin merkez üssü Huzistan eyaletinin kırsal kesimlerinde yer alan Salend bölgesi oldu. Depremin, Irak sınırına yakın bir noktada meydana gelmesi nedeniyle Irak'ın Basra kentinde de hissedildiği belirtiliyor. Saat 04.23'te kaydedilen depremin ardından artçı sarsıntılar devam ediyor. Yerel yetkililer, depremin ardından ilk belirlemelere göre herhangi bir can kaybı bildirilmediğini, ancak kırsal alandaki köylerde hasar tespit çalışmalarının sürdüğünü açıkladı.
Bölge halkının panik yaşadığı, bazı vatandaşların evlerini terk ettiği görüldü. Ahvaz ve çevresindeki hastanelerin acil durum planlarını devreye soktuğu öğrenildi. Depremin etkisiyle bazı köylerde elektrik kesintileri yaşandığı, ancak kısa sürede normale dönüldüğü kaydedildi.
İran deprem kuşağı ve geçmiş sarsıntılar
İran, Alp-Himalaya deprem kuşağında yer alması nedeniyle sık sık yıkıcı depremlerle karşı karşıya kalıyor. Ülkede son yıllarda meydana gelen büyük depremlerde on binlerce kişi hayatını kaybetti. 2017'de Kirmanşah eyaletinde 7.3 büyüklüğündeki depremde 600'den fazla kişi ölmüştü. 2003'teki Bam depremi ise 26 bin kişinin canına mal olmuştu. Huzistan eyaleti, petrol rezervleriyle bilinse de deprem riski açısından orta dereceli bölgeler arasında sayılıyor. Bu nedenle Salend'deki depremin ardından uzmanlar, daha büyük bir depremin habercisi olup olmadığını değerlendiriyor.
Bölgedeki arama kurtarma çalışmaları ve yetkililerin uyarıları
İran Kızılayı ve yerel acil durum ekipleri, depremin ardından hızla bölgeye yönlendirildi. Yetkililer, vatandaşları artçı sarsıntılara karşı tedbirli olmaya çağırdı. Depremin merkez üssüne yakın kırsal yerleşimlerdeki hasar tespit çalışmalarının hava koşulları nedeniyle yavaş ilerlediği belirtildi. Bölgede arama kurtarma faaliyetlerine destek amacıyla insansız hava araçlarının kullanıldığı bilgisi verildi.
Öte yandan, depremin ardından sosyal medyada bazı kullanıcıların, depremi önceden bildiğini iddia ettiği paylaşımlar yaptığı görüldü. İran Sismoloji Merkezi, henüz depremleri önceden tahmin edecek bilimsel bir yöntemin bulunmadığını hatırlatarak, bu tür iddialara itibar edilmemesi çağrısında bulundu.
Uluslararası yansımalar
Deprem, İran'ın komşuları Irak, Kuveyt ve Suudi Arabistan'da da hafif şekilde hissedildi. Özellikle Irak'ın Basra kentinde bazı binaların boşaltıldığı öğrenildi. Bölge ülkeleri, olası yardım talebine karşı hazır olduklarını duyurdu. Avrupa Birliği ve ABD'den henüz resmi bir taziye mesajı gelmezken, depremin büyüklüğünün sınırlı olması nedeniyle uluslararası yardım çağrısı yapılmadı.
İran'ın bölgesel güç dengeleri ve nükleer müzakerelerle anıldığı bir dönemde bu depremin, ülkenin iç siyasetinde kısa süreli bir gündem değişikliğine yol açması bekleniyor. Ancak depremin şiddetinin düşük olması, büyük çaplı bir insani krize dönüşmesini engelliyor.
Sonuç: Depremle yaşamak
İran'ın deprem kuşağındaki konumu, bu tür sarsıntıları kaçınılmaz kılıyor. Salend'deki deprem, can kaybı yaşanmadan atlatılmış olsa da, uzmanlar yapı stoku ve afet hazırlığı konusunda bölgede iyileştirilmesi gereken alanlar olduğuna dikkat çekiyor. Deprem anında doğru davranış biçimleri ve yapısal güçlendirme, can kayıplarını en aza indirmede kritik rol oynuyor. Bu tür olaylar, afet yönetiminin sadece siyasi bir mesele değil, aynı zamanda toplumsal bir sorumluluk olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.
