İran lideri Mücteba Hamaney'in danışmanı ve eski Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Tümgeneral Muhsin Rızai, ABD Başkanı Donald Trump'ın deniz ablukasını sürdürme gibi "aşırı talepleri" nedeniyle bir kez daha "diplomasiye ihanet ettiğini" belirtti. Rızai, bu açıklamayı yaptığı konuşmada, Trump'ın daha önce de benzer tutumlarla uluslararası anlaşmaları baltaladığını ifade etti.
ABD'nin artan baskıları
Rızai, Trump'ın İran'a yönelik politikalarının saldırgan bir hal aldığını vurgulayarak, "Deniz ablukası ve aşırı talepler, müzakere masasını terk etmek anlamına gelir. ABD Başkanı diplomasiye üçüncü kez ihanet etmiştir" dedi. Eski komutan, İran'ın bu tür baskılara boyun eğmeyeceğini, ülkenin bağımsız politikasını sürdüreceğini vurguladı. Açıklamalar, İran ile ABD arasında nükleer anlaşma sonrası gerginliğin yeniden arttığı bir döneme denk geliyor. Son haftalarda ABD, Basra Körfezi'nde İran gemilerine yönelik denetimleri artırmış ve yeni yaptırımlar duyurmuştu. Rızai, bu eylemlerin uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve bölgesel istikrarı tehdit ettiğini sözlerine ekledi.
Diplomatik krizin arka planı
İran ve ABD arasındaki gerilim, 2018'de Trump'ın nükleer anlaşmadan çekilmesiyle başlamıştı. Ardından ABD, İran'a yönelik ekonomik yaptırımları yeniden uygulamaya koymuş, İran ise uranyum zenginleştirme faaliyetlerini artırarak karşılık vermişti. Rızai'nin danışmanlığını yaptığı Mücteba Hamaney, nükleer programa dair taviz verilmemesi yönünde sert açıklamalarıyla biliniyor. Diplomasiye ihanet suçlaması, Trump'ın müzakere sürecindeki güvenilirliğini sorgularken, bölgedeki diğer aktörler de tansiyonun düşürülmesi için çağrıda bulunuyor. İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, daha önce yaptığı konuşmalarda ABD ile müzakereye karşı olduğunu belirtmişti. Rızai'nin açıklamaları, bu çizginin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Analistler, bu gelişmelerin İran'ın iç politikasında da etkili olabileceğini, sertlik yanlılarının elini güçlendirebileceğini ifade ediyor. ABD ve İran arasındaki kriz, uluslararası enerji piyasalarını da etkilerken, petrol fiyatlarında dalgalanmaya neden oluyor. Rızai, Trump'ın bu tutumunun sadece İran'a değil, tüm dünya barışına zarar verdiğini vurgulayarak, uluslararası toplumu ABD'nin bu politikalarına karşı durmaya çağırdı.
