İran'ın Hürmüzgan Denizcilik ve Limanlar Genel Müdürü Muhammed Rıza Muhammed Hüseynitahti, ABD saldırılarıyla başlayan savaş ve süregelen gerginliğin yanı sıra yoğunlaştırılan yaptırımlara rağmen, son 6 ayda ülkeden 5 milyon 140 bin ton petrol ürünü ihraç edildiğini bildirdi. Hüseynitahti, bu açıklamayı İran'ın güneyindeki Hürmüzgan eyaletinde düzenlenen bir basın toplantısında yaptı. Yetkili, ihracatın büyük bölümünün Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirildiğini belirterek, savaş koşullarına ve ekonomik baskılara rağmen liman faaliyetlerinin kesintisiz sürdüğünü vurguladı.
Petrol İhracatında Rekor: 5 Milyon Tonu Aşan Sevkiyat
Hüseynitahti'nin verdiği bilgilere göre, son altı ayda toplam 5 milyon 140 bin ton petrol ürünü ihraç edildi. Bu rakam, İran'ın karşı karşıya olduğu çok katmanlı krizlere rağmen dış ticaretinin önemli bir bölümünü koruduğunu gösteriyor. İhracatın ana kalemleri arasında benzin, motorin, fuel oil ve diğer rafine ürünler yer alıyor. Hürmüzgan eyaleti, ülkenin en büyük petrol ve gaz terminallerine ev sahipliği yapıyor; özellikle Şehit Receai ve Şehit Beheşti limanları, İran'ın deniz yoluyla yaptığı ticaretin can damarı konumunda.
Genel müdür, savaşın başlangıcından bu yana limanlarda güvenlik önlemlerinin artırıldığını, ancak yükleme ve boşaltma operasyonlarının planlandığı gibi devam ettiğini söyledi. Hüseynitahti, "Düşmanın saldırılarına ve yasadışı yaptırımlara rağmen, Hürmüzgan limanlarında hiçbir aksama yaşanmadı. Personelimiz gece gündüz demeden çalışarak ülkenin ihracatını sürdürüyor" ifadelerini kullandı. Yetkili, ayrıca son dönemde artan navlun maliyetlerine ve sigorta primlerine dikkat çekerek, buna rağmen ticaret ortaklarının İran petrol ürünlerine ilgisinin devam ettiğini belirtti.
Savaş ve Yaptırımların Gölgesinde Ekonomik Direniş
İran, uzun yıllardır ABD'nin uyguladığı yaptırımlarla mücadele ediyor. 2018'de ABD'nin nükleer anlaşmadan çekilmesinin ardından petrol ihracatı büyük darbe almış, ancak Tahran yönetimi farklı yollarla ticaretini sürdürmeye çalışmıştı. Son altı ayda yaşanan savaş koşulları, bölgede gerilimi daha da artırdı. ABD'nin İran'a yönelik saldırıları, Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer güvenliğini tehdit ederken, küresel petrol fiyatlarında dalgalanmalara yol açtı. Buna rağmen İran, petrol ürünleri ihracatını sürdürerek ekonomik direncini ortaya koyuyor.
Uzmanlar, İran'ın ihracatını büyük ölçüde Asya pazarlarına yönlendirdiğini belirtiyor. Çin, Hindistan ve bazı Güneydoğu Asya ülkeleri, yaptırımlara rağmen İran petrolünü almaya devam ediyor. Hürmüzgan Limanlar Genel Müdürlüğü'nün açıkladığı veriler, İran'ın petrol ürünleri ihracatında belirli bir istikrarı yakaladığını gösteriyor. Ancak uluslararası gözlemciler, rakamların doğrulanmasının zor olduğunu ve resmi açıklamaların ihtiyatla karşılanması gerektiğini vurguluyor.
Hürmüz Boğazı'nda Stratejik Önem
Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik bir su yolu. İran'ın bu boğaz üzerindeki kontrolü, küresel enerji güvenliği açısından büyük önem taşıyor. Son dönemde yaşanan askeri gerilimler, boğazdan geçen tanker trafiğinde zaman zaman aksamalara neden olsa da İranlı yetkililer, seyrüsefer özgürlüğünü koruduklarını savunuyor. Hüseynitahti, "Hürmüz Boğazı'ndaki istikrar, sadece İran için değil, tüm dünya için hayati. Biz uluslararası hukuka uygun olarak ticari gemilere geçiş hakkı tanıyoruz" dedi. Öte yandan, ABD ve müttefikleri, İran'ın boğazı kapatma tehdidini sık sık gündeme getirerek bölgedeki varlıklarını güçlendirdi.
İran'ın petrol ihracatındaki bu performans, ülke ekonomisi için kritik bir döviz kaynağı oluşturuyor. Yaptırımlar nedeniyle bankacılık kanallarının kısıtlı olması, ödemelerin takas yöntemleriyle yapılmasını zorunlu kılıyor. İran, bu yöntemlerle ticaretini sürdürerek ekonomik izolasyonu aşmaya çalışıyor. Ancak savaşın getirdiği ek maliyetler, altyapı yatırımlarını ve liman modernizasyonunu olumsuz etkileyebilir. Hüseynitahti, limanlarda yeni yatırımların planlandığını ancak kaynak sıkıntısı çektiklerini de sözlerine ekledi.
Önümüzdeki Dönemde Beklentiler
İran'ın son altı ayda 5 milyon tonu aşan petrol ürünü ihracatı, savaş ve yaptırımlara rağmen dış ticaretini sürdürebildiğini gösteriyor. Ancak bu ihracatın sürdürülebilirliği, bölgesel istikrara ve yaptırımların gelecekteki seyrine bağlı. Uzmanlar, ABD'nin yeni yaptırım paketleri hazırladığı ve savaşın şiddetini artırabileceği uyarısında bulunuyor. İran yönetimi ise ekonomik direniş stratejisi çerçevesinde, komşu ülkelerle ticaret anlaşmalarını genişletmeyi ve yeni pazar arayışlarını sürdürmeyi hedefliyor. Hürmüzgan limanlarının bu süreçteki rolü, İran'ın deniz ticaretinin bel kemiği olmayı sürdürecek gibi görünüyor.
