ABD Senatosu'nda yaşanan siyasi çekişme, İran'a yönelik askeri operasyonların hararetli bir protestosuna sahne oldu. Demokrat Parti üyeleri, Başkan Donald Trump yönetiminin İran'da yürüttüğü askeri faaliyetlere karşı çıkarak, 1,15 trilyon dolarlık savunma yetkilendirme tasarısının görüşülmesini bloke etti. Bu hamle, ABD'nin savunma bütçesindeki büyük artışın savaşın sona erdirilmesine yönelik sınırlamalar getirilmeden onaylanmasına izin vermeyeceklerini gösteriyor.
Demokratların itirazı ve tasarıdaki değişiklik talepleri
Demokrat senatörler, Pentagon bütçesindeki artışın, İran'da devam eden askeri operasyonları finanse edeceğini ve bu durumun sorumsuzca olduğunu savunuyor. Tasarıya, savaşın sona erdirilmesini ve İran'da daha fazla askeri angajmanı sınırlandırmayı amaçlayan değişiklik önergeleri eklenmesini talep ediyorlar. Özellikle, Senato Çoğunluk Lideri Chuck Schumer, İran'a yönelik herhangi bir yeni askeri harekât için Kongre onayı şartı getiren bir düzenlemenin tasarıya dahil edilmesi gerektiğini vurguladı. Ancak Cumhuriyetçi çoğunluk, bu tür sınırlamaların başkomutanın yetkilerine müdahale olduğunu belirterek reddediyor.
Trump yönetiminin İran politikası ve Kongre ile gerilim
Trump yönetimi, İran'a yönelik ‘maksimum baskı’ politikasını sürdürüyor ve son olarak İran Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı Kudüs Gücü komutanının öldürülmesiyle gerilim tırmanmıştı. Bu operasyon, Kongre'nin savaş yetkilerini ihlal ettiği gerekçesiyle Demokratlar tarafından sert şekilde eleştirildi. Temsilciler Meclisi, daha önce İran'a karşı askeri güç kullanımını sınırlayan bir kararı kabul etmişti ancak Senato'da benzer bir adım atılamamıştı. Şimdi ise savunma bütçesi, bu tartışmaların odağı haline geldi.
Savunma yetkilendirme tasarısı, her yıl kabul edilen ve Pentagon'un harcama yetkilerini belirleyen önemli bir yasa. Ancak bu yılki tasarı, İran konusundaki derin siyasi bölünme nedeniyle Senato'da takılıp kaldı. Cumhuriyetçiler, Demokratların blokajını ulusal güvenliğe ihanet olarak nitelendirirken, Demokratlar bütçenin savaş çığırtkanlığını finanse ettiğini savunuyor.
Bütçe krizinin olası sonuçları
Tasarının engellenmesi, federal hükümetin kapanmasına yol açabilecek bir bütçe krizini tetikleyebilir. ABD'nin 2024 mali yılı bütçesi henüz tam olarak kabul edilmediğinden, geçici harcama önlemleriyle yönetiliyor. Eğer savunma tasarısı uzlaşma ile geçemezse, özellikle ordu ve savunma projeleri üzerinde olumsuz etkiler görülebilir. Ancak her iki taraf da siyasi bir çözüm bulmaya zorlanacak gibi görünüyor.
Bu gelişme, ABD dış politikasında Kongre'nin rolü ve başkanın savaş yetkileri konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirdi. İran dosyası, sadece Ortadoğu'da değil, Washington'un iç siyasetinde de bir krize dönüşmüş durumda.
