İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması sürecini takip etmek üzere Doha'ya uzman bir ekip gönderileceğini açıkladı. Bekayi, ABD ile herhangi bir müzakere toplantısının planlanmadığını da sözlerine ekledi. Gelişme, İran'ın uluslararası baskılar altında ekonomik manevra alanını genişletme çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Teknik ekip ne yapacak?
Sözcü Bekayi, haftalık basın toplantısında yaptığı açıklamada, Doha'ya gönderilecek teknik heyetin, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması sürecini takip ve koordine edeceğini belirtti. Heyetin, Katar makamlarıyla birlikte çalışarak bankacılık ve mali işlemlerin önünü açması bekleniyor. İran'ın, yaptırımlar nedeniyle yurtdışında bloke olan milyarlarca dolarlık varlığı bulunuyor. Bu varlıkların önemli bir kısmı, Güney Kore, Irak ve Lüksemburg gibi ülkelerde tutuluyor.
Doha'nın arabuluculuk rolü
Katar, son yıllarda İran ile ABD arasında gayriresmî bir arabulucu olarak öne çıktı. 2023 yılında yapılan bir anlaşmayla, İran'ın Güney Kore'deki dondurulmuş varlıklarının bir kısmı, insani yardım amaçlı olarak Katar üzerinden serbest bırakılmıştı. Yeni teknik ekip gönderimi, bu tür adımların devamı niteliğinde. Bekayi, ABD ile doğrudan bir müzakere masasının kurulmadığını, sürecin tamamen teknik düzeyde ilerlediğini vurguladı.
Ekonomik bağlam
İran ekonomisi, ABD'nin yeniden uygulamaya koyduğu yaptırımlar nedeniyle ciddi zorluklar yaşıyor. Ülkenin petrol ihracatı kısıtlanırken, döviz rezervleri erimiş durumda. Dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması, İran için hayati bir öneme sahip. Tahran yönetimi, insani ihtiyaçların karşılanması ve temel mal ithalatı için bu fonlara erişmeyi hedefliyor. Ancak ABD, bu varlıkların yalnızca insani amaçlar için kullanılması konusunda ısrarcı.
Doha'daki teknik görüşmelerin, İran'ın bloke varlıklarının kademeli olarak çözülmesine kapı aralaması bekleniyor. Ancak ABD ile İran arasındaki nükleer müzakerelerin durma noktasında olması, bu sürecin önündeki en büyük engel olarak görülüyor. Uzmanlar, Doha görüşmelerinin bu anlamda iki ülke arasında bir güven artırıcı adım olabileceğini, ancak kısa vadede büyük bir değişim beklenmemesi gerektiğini belirtiyor.
İran'ın Katar'a uzman ekip göndermesi, bölgesel dengeler açısından da önemli bir gelişme. Katar, İran ile Batı arasında köprü görevi görürken, aynı zamanda ABD'nin bölgedeki önemli müttefiklerinden biri. Bu ikili rol, Doha'nın arabuluculuk kapasitesini artırıyor. Tahran'ın bu adımı, diplomatik çözüm arayışında olduğunun bir göstergesi olarak okunabilir.
