İran resmi haber ajansı IRNA, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile nükleer müzakerelerde anlaşmaya varıldığı yönündeki iddialarını yalanlayan bir haber yayımladı. Haberde, İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsünün açıklamasına dayandırılarak Washington ile henüz somut bir anlaşma metni üzerinde mutabık kalınmadığı, yalnızca bazı teknik düzeyde temasların devam ettiği bilgisi paylaşıldı.
Trump'ın Açıklamasına İran'dan Tepki
ABD Başkanı Donald Trump geçtiğimiz günlerde Fox Business Network'e verdiği bir röportajda, İran ile yürütülen nükleer müzakerelerde “büyük bir ilerleme” kaydedildiğini ve yakında bir anlaşmaya varılacağını söylemişti. Trump, “Onlarla anlaşmaya çok yakınız. Çalışıyoruz ve yapacağız” ifadelerini kullanmıştı. Ancak İran cephesinden gelen bu yalanlama, müzakerelerin henüz sonuçlanmadığını ve iki taraf arasında temel konularda ciddi görüş ayrılıkları olduğunu gösteriyor.
İran'ın Çekinceleri
Tahran yönetimi, özellikle uranyum zenginleştirme programının kapsamı ve ABD'nin yaptırımları konusunda esneklik göstermeye yanaşmıyor. İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif daha önce yaptığı açıklamalarda, “Nükleer programımız masada değil” diyerek tüm zenginleştirme faaliyetlerinin durdurulması yönündeki taleplere karşı olduklarını belirtmişti. Öte yandan ABD, İran'ın uluslararası denetime tam olarak izin vermesini ve bölgesel faaliyetlerinin yeniden yapılandırılmasını şart koşuyor.
Müzakerelerin Geçmişi
Trump yönetimi, 2018 yılında Obama döneminde imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı (JCPOA) adlı nükleer anlaşmadan tek taraflı olarak çekilmiş ve İran'a ağır yaptırımlar getirmişti. Bunun üzerine İran da yükümlülüklerini askıya almış ve uranyum zenginleştirme çalışmalarını hızlandırmıştı. Son aylarda uluslararası baskılar ve bölgedeki gerginlik nedeniyle tarafların yeniden müzakere masasına oturduğu görülüyor. Ancak İran basınının bu açıklaması, sürecin henüz başında olunduğunu ve Trump'ın iyimser senaryosuna karşın ciddi engeller bulunduğunu ortaya koyuyor.
Uzmanlar, İran'ın bu tür yalanlamalarla pozisyonunu güçlendirmeye ve daha fazla imtiyaz koparmaya çalıştığını belirtiyor. ABD'nin ise seçim öncesi ekonomik ve diplomatik bir zafer kazanma arzusu olduğu değerlendirmesi yapılıyor. Her iki tarafın da kırmızı çizgileri nedeniyle müzakerelerin kısa vadede sonuçlanması beklenmiyor. İran basını, Trump'ın iddiasının aksine henüz bir anlaşma yapılmadığını vurgulayarak, kamuoyu oluşturma çabalarına karşı uyarıda bulunuyor.