İran Dışişleri Bakanlığı, Avrupa'nın üç ülkesine yönelik vatandaşlarına seyahat uyarısında bulundu. Bakanlık, Fransa, Belçika ve İtalya'da devam eden protestolar ve bozulan kamu düzeni nedeniyle İran vatandaşlarından zorunlu olmadıkça bu ülkelere seyahat etmemelerini talep etti. Uyarı, son haftalarda Avrupa'da artan toplumsal olaylar ve İran karşıtı gösterilerin ardından geldi.
Bakanlık açıklaması: "Kamu düzeni bozuldu, güvensizlik arttı"
İran Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada, söz konusu ülkelerde "kamu düzeninin bozulduğu ve güvensizlik ortamının oluştuğu" belirtildi. Açıklamada, "Vatandaşlarımızın can ve mal güvenliği için Fransa, Belçika ve İtalya'ya zorunlu olmadıkça seyahat etmemeleri tavsiye edilmektedir" ifadelerine yer verildi. Bakanlık ayrıca bu ülkelerde bulunan İran vatandaşlarına dikkatli olmaları, kalabalık bölgelerden uzak durmaları ve gelişmeleri takip etmeleri çağrısında bulundu.
Uyarının, Avrupa'da son dönemde düzenlenen ve İran yönetimini hedef alan gösterilerin ardından geldiği değerlendiriliyor. Özellikle Fransa'da sarı yelekliler hareketi ve emeklilik reformu protestoları, Belçika'da ise pandemi kısıtlamalarına karşı eylemler gündemdeydi. İtalya'da da çeşitli sosyal ve ekonomik taleplerle sokak eylemleri sürüyor.
Avrupa'da artan protestolar ve İran karşıtı gösteriler
Son haftalarda Avrupa başkentlerinde İran rejimini eleştiren gösteriler düzenlendi. Özellikle Fransa'nın başkenti Paris'te İran muhaliflerinin organize ettiği eylemlerde İran yönetimine karşı sloganlar atıldı. Belçika'nın başkenti Brüksel'de de benzer gösteriler yapıldı. İtalya'nın Roma kentinde ise İranlı öğrenciler ve sivil toplum kuruluşları tarafından düzenlenen protestolarda insan hakları ihlalleri kınandı.
İran yönetimi, bu gösterileri "düşman unsurların kışkırtması" olarak nitelendiriyor ve Avrupa ülkelerinden gerekli önlemleri almalarını istiyor. Ancak Avrupa hükümetleri, ifade özgürlüğü kapsamında barışçıl gösterilere izin verildiğini savunuyor.
Seyahat uyarısı, İran ile Avrupa ülkeleri arasındaki gerilimin bir yansıması olarak görülüyor. Uzmanlar, uyarının sembolik bir adım olduğunu ve Avrupa'daki gelişmelere karşı bir tepki niteliği taşıdığını belirtiyor.
Vatandaşlara pratik tavsiyeler
İran Dışişleri Bakanlığı, seyahat uyarısının yanı sıra vatandaşlarına bazı pratik tavsiyelerde de bulundu:
- Zorunlu olmadıkça seyahat planlarını erteleyin.
- Seyahat etmek zorunda olanlar, bulundukları ülkedeki İran büyükelçilikleri veya başkonsoloslukları ile iletişim halinde olsun.
- Kalabalık meydanlar, hükümet binaları ve gösteri alanlarından uzak durun.
- Yerel haberleri ve resmi uyarıları takip edin.
- Acil durumlar için konsolosluk irtibat numaralarını kaydedin.
Bakanlık ayrıca, seyahat edecek vatandaşların önceden büyükelçilik web sitelerinden güncel bilgileri kontrol etmelerini önerdi.
Arka plan: İran-Avrupa ilişkilerinde son durum
İran ile Avrupa ülkeleri arasındaki ilişkiler, nükleer anlaşma müzakereleri, insan hakları ve bölgesel politikalar nedeniyle zaman zaman geriliyor. Avrupa Birliği, İran'daki insan hakları ihlallerini sık sık gündeme getiriyor ve bazı İranlı yetkililere yaptırım uyguluyor. İran ise bu eleştirileri iç işlerine müdahale olarak değerlendiriyor.
Son olarak, İran'da 2019'da benzin zammı protestoları ve 2022'de Mahsa Amini'nin ölümüyle başlayan gösteriler, Avrupa'da geniş yankı uyandırmış ve birçok Avrupa ülkesinde İran karşıtı eylemler düzenlenmişti. Bu olaylar, İran'ın Batı'ya yönelik seyahat uyarılarını sıklaştırmasına yol açtı.
Bu son uyarı, İran'ın Avrupa'daki vatandaşlarını koruma refleksinin bir parçası olarak görülse de, aynı zamanda Avrupa'daki protestoları ve İran karşıtı gösterileri de dolaylı olarak kınama amacı taşıyor. Uyarının, önümüzdeki dönemde İran-Avrupa ilişkilerinde yeni bir gerilim hattı oluşturup oluşturmayacağı ise belirsizliğini koruyor.
Bağımsız değerlendirme: Seyahat uyarıları, devletlerin vatandaşlarını koruma yükümlülüğünün bir parçasıdır; ancak bu tür uyarılar, hedef ülkelerdeki istikrar algısını da etkileyebilir. İran'ın bu adımı, Avrupa'daki gelişmeleri yakından izlediğini ve vatandaşlarının güvenliğine önem verdiğini gösteriyor. Yine de uyarının pratik sonuçları, Avrupa'daki İranlıların günlük yaşamını ne ölçüde etkileyeceğine bağlı olacak.
