İran müzakere ekibine yakın bir kaynak, ABD'nin mevcut tutumundan geri adım atmadığı sürece Tahran-Washington müzakerelerinin söz konusu olmayacağını söyledi. Kaynağın açıklaması, iki ülke arasındaki dolaylı görüşmelerin yeniden başlatılmasına yönelik spekülasyonların arttığı bir dönemde geldi. İranlı yetkililer, ABD'nin nükleer anlaşma konusundaki tutumunda değişikliğe gitmemesi durumunda diyaloğun başlamayacağını yineledi.
Taraflar Arasındaki Temel Farklılıklar
ABD ve İran arasındaki müzakereler, 2015 nükleer anlaşmasının (JCPOA) yeniden canlandırılması amacıyla yürütülüyor. ABD, anlaşmaya geri dönmek için İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini sınırlamasını şart koşarken, İran öncelikle ABD yaptırımlarının kaldırılmasını talep ediyor. İranlı kaynak, "ABD'nin tutumu değişmediği sürece müzakere masasına oturmak anlamsız" dedi. Taraflar arasındaki güvensizlik, 2018'de ABD'nin anlaşmadan tek taraflı çekilmesi ve yaptırımları yeniden uygulamaya koymasıyla derinleşmişti.
Bölgesel ve Ekonomik Boyut
Müzakerelerin akıbeti yalnızca ikili ilişkileri değil, aynı zamanda küresel enerji piyasalarını ve Ortadoğu'daki güvenlik dengelerini de etkiliyor. İran'ın ham petrol ihracatı, yaptırımlar nedeniyle ciddi şekilde kısıtlanmış durumda. Analistler, taraflar arasında bir anlaşma sağlanamaması halinde petrol fiyatlarının yükselebileceği ve bölgede istikrarsızlığın artabileceği görüşünde. Ancak İran, ekonomik baskılara rağmen müzakere pozisyonundan taviz vermeyeceğini sinyali veriyor.
Diplomatik Çabalar ve Gelecek
Avrupa Birliği ve Katar gibi üçüncü taraflar, iki ülke arasında arabuluculuk yapmak için çaba gösterse de henüz somut bir ilerleme kaydedilemedi. İranlı kaynak, müzakere sürecinin başlaması için ABD'nin ön koşulları kaldırması gerektiğini vurguladı. Önümüzdeki günlerde taraflar arasında dolaylı temasların devam edip etmeyeceği merak ediliyor.
İran'ın bu tutumu, ABD yönetiminin nükleer dosyada baskıyı artırma stratejisine karşı bir meydan okuma olarak yorumlanıyor. İki ülkenin pozisyonları arasındaki makas daralmadıkça, müzakerelerin başlaması da anlaşmaya varılması da güç görünüyor. Bölgesel gelişmeler ve uluslararası konjonktür, tarafların esneme payını belirleyecek temel faktörler olmaya devam ediyor.
