Tahran, ABD'ye sunduğu şartların bir kısmının Washington tarafından kabul edildiğini açıkladı. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, kabul edilen maddelerin Hürmüz Boğazı'nda bir anlaşmaya varmak için yeterli olmadığını belirtti. Rızai'nin açıklamasının hemen ardından Hürmüz Boğazı'nda bir süpertankerin mayına çarptığı bildirildi. Olay, bölgedeki gerilimin askeri ve ticari riskleri artırdığını gösteriyor.
Rızai: ABD bazı şartları kabul etti ancak yeterli değil
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, yaptığı yazılı açıklamada, ABD ile yürütülen dolaylı müzakerelerde Tahran'ın öne sürdüğü koşulların bir bölümünün karşılandığını ifade etti. Rızai, "ABD tarafı bazı şartlarımızı kabul etti, ancak bu kabul edilenler Hürmüz Boğazı konusunda kapsamlı bir anlaşmaya varmak için yeterli değil" dedi. İranlı yetkili, özellikle Boğaz'daki seyrüsefer güvenliği ve yaptırımların kaldırılması başlıklarında somut adımlar beklediklerini vurguladı.
Rızai'nin açıklaması, İran'ın nükleer programı ve bölgesel güvenlik düzenlemeleri çerçevesinde sürdürülen görüşmelerde bir ilerleme kaydedildiğine işaret etse de, anlaşmanın hâlâ uzağında olunduğunu ortaya koyuyor. Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş rejiminin uluslararası hukuka uygun şekilde yeniden düzenlenmesini ve tek taraflı yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor.
Hürmüz Boğazı'nda süpertanker mayına çarptı
Rızai'nin açıklamalarının ardından Hürmüz Boğazı'nda seyreden bir süpertankerin mayına çarptığı öğrenildi. İlk bilgilere göre, izinsiz geçiş yaptığı iddia edilen tanker, Boğaz'ın kritik noktalarından birinde patlama meydana geldi. Olayda can kaybı olup olmadığı henüz netleşmezken, gemi mürettebatının tahliye edildiği ve bölgeye kurtarma ekiplerinin sevk edildiği bildirildi.
Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir su yolu. Son aylarda bölgede artan mayın ve sabotaj olayları, deniz taşımacılığında sigorta maliyetlerini yükseltmiş ve sefer güvenliğini tartışmalı hale getirmişti. Uzmanlar, son olayın bölgedeki tansiyonu daha da artırabileceği uyarısında bulunuyor.
Gerilimin arka planı ve olası yansımaları
ABD ile İran arasındaki anlaşmazlık, 2018'de Washington'ın nükleer anlaşmadan çekilmesi ve yaptırımları yeniden uygulamaya koymasıyla derinleşti. Tahran, yaptırımların kaldırılmasını ve ilişkilerin normalleşmesini istiyor. Bölgesel güvenlik konusunda ise özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki serbest geçiş hakkı ve İran'ın deniz yetki alanlarındaki egemenlik iddiaları masada.
Son olay, diplomatik çabaların henüz somut bir sonuç vermediğini gösteriyor. Mayın olayı, hem askeri hem de ticari gemiler için risk algısını yükseltirken, küresel enerji piyasalarında arz güvenliği endişelerini de beraberinde getirebilir. İran'ın açıklamaları, ABD'nin bazı tavizler verdiğine işaret etse de, taraflar arasındaki güvensizlik ortamı devam ediyor. Bölgede yaşanan her yeni olay, kırılgan müzakere sürecini daha da zora sokuyor.
Hürmüz Boğazı'ndaki mayın olayının ardından bölgede seyir güvenliği yeniden tartışmaya açılırken, tarafların önümüzdeki günlerde nasıl bir tutum izleyeceği merak konusu. İran'ın kabul edilen şartlar konusundaki açıklamaları, diplomasi kanallarının açık olduğunu gösteriyor; ancak yaşanan son olay, anlaşma zemini için güven tesisinin ne kadar güç olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.
