İran devlet televizyonu, Tahran yönetimi ile Washington arasında gizlice yürütülen müzakerelerde üzerinde uzlaşılan gayriresmi ön mutabakat taslağına ulaştığını duyurdu. Taslakta, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer güvenliği, Yemen'deki ateşkes süreci, İran'a yönelik yaptırımlar ve Tahran'ın nükleer programına ilişkin maddeler yer alıyor. İranlı yetkililer taslağın henüz bağlayıcı olmadığını ancak önemli bir ilerleme kaydedildiğini belirtti.
Hürmüz Boğazı ve bölgesel güvenlik maddeleri
Taslağın en dikkat çeken maddesi, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin güvenli geçişini garanti altına almayı hedefliyor. Buna göre İran, boğazda herhangi bir taciz ya da müdahalede bulunmamayı taahhüt ederken, ABD de bölgede askeri varlığını azaltma sözü veriyor. Ayrıca Yemen'deki ateşkesin kalıcı hale getirilmesi ve insani yardım koridorlarının açılması için ortak çalışma yürütülmesi planlanıyor.
Yaptırımlar ve nükleer dosya
Taslakta, İran'ın nükleer programına ilişkin uranyum zenginleştirme seviyesinin yüzde 60'tan yüzde 3.67'ye düşürülmesi öngörülüyor. Karşılığında ABD'nin petrol ve bankacılık sektörüne yönelik yaptırımları kademeli olarak kaldırması bekleniyor. Ancak taslakta, İran'ın balistik füze programı ya da bölgesel milis güçlerine verdiği desteğe ilişkin bir düzenleme bulunmuyor. Uzmanlar, bu konuların sonraki müzakerelere bırakıldığını belirtiyor.
Taslağın resmi bir anlaşmaya dönüşmesi için hem Tahran'da hem Washington'da siyasi onay süreçlerinden geçmesi gerekiyor. İran'da muhafazakarlar anlaşmaya sıcak bakmazken, ABD'de ise Kongre'nin bazı üyeleri İran'a daha fazla taviz verilmemesi çağrısı yapıyor. Görüşmelerin önümüzdeki haftalarda devam etmesi bekleniyor.
