İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, ABD'nin Basra Körfezi'ndeki Lark Adası'na düzenlediği hava saldırısının ardından yazılı bir açıklama yaparak, Tahran yönetiminin bu saldırıya kayıtsız kalmayacağını ve 'daha acı verici ve ibretlik' bir misilleme yapacağını ilan etti. Azizi, ABD'ye yönelik tehdidinde 'Korku ve dehşetle bekleyin' ifadelerini kullandı. Saldırının uluslararası hukuku ihlal ettiğini vurgulayan İranlı yetkili, misillemenin zamanı ve şekli konusunda bilgi vermezken, gerilimin bölgesel istikrarsızlığı artırabileceği endişeleri gündemde.
Lark Adası Saldırısı ve İran'ın Tepkisi
ABD güçlerinin geçtiğimiz günlerde Basra Körfezi'ndeki stratejik öneme sahip Lark Adası'na yönelik düzenlediği hava saldırısında, adada bulunan askeri tesislerin hedef alındığı bildirildi. Saldırıda can kaybı yaşanıp yaşanmadığına dair resmi bir açıklama yapılmazken, İran devlet medyası, saldırının ardından bölgede artan gerilimi ve halkın tepkisini geniş şekilde yansıtıyor. İbrahim Azizi'nin açıklaması, İran'ın bu tür saldırılara karşı koyma kapasitesine vurgu yaparak, 'Düşmanlarımız bilsin ki, İran İslam Cumhuriyeti'nin savunma gücü her türlü saldırıya karşılık verebilecek düzeydedir' dedi. Azizi, ABD'nin bu eylemle bölgede yeni bir maceraya sürüklenmemesi gerektiğini belirterek, misillemenin kaçınılmaz olduğunu ima etti.
İran Dışişleri Bakanlığı da saldırıyı kınayan ve uluslararası toplumu göreve çağıran bir açıklama yayımladı. Bakanlık, ABD'nin bu tür saldırgan tutumlarının bölgedeki barışı tehdit ettiğini ve Tahran'ın meşru müdafaa hakkını saklı tuttuğunu vurguladı. Bu gelişmeler, 2018'de ABD'nin nükleer anlaşmadan tek taraflı çekilmesi ve İran'a yönelik yaptırımları yeniden devreye sokmasıyla başlayan gerilimin son halkası olarak değerlendiriliyor.
Bölgesel Güç Mücadelesi ve Uluslararası Tepkiler
Lark Adası, Basra Körfezi'nin güneyinde, Hürmüz Boğazı'na yakın konumuyla stratejik bir öneme sahip. İran'ın bu adada askeri üsler ve radar sistemleri bulundurduğu biliniyor. ABD'nin bu saldırısı, İran'ın denizdeki caydırıcılık gücünü zayıflatmayı hedeflediği şeklinde yorumlanıyor. Uzmanlar, saldırının, ABD'nin yeni yönetiminin İran'a yönelik 'maksimum baskı' politikasını yeniden canlandırma sinyali olabileceğine dikkat çekiyor. İran tarafındaysa, bu tür saldırıların ülkenin iç siyasetinde milliyetçi bir dalgaya yol açabileceği ve hükümetin elini güçlendirebileceği belirtiliyor.
Uluslararası toplumdan farklı tepkiler gelirken, Rusya ve Çin, ABD'nin saldırısını kınayarak tarafları itidal çağrısı yaptı. Avrupa Birliği ise endişelerini dile getirerek, diyalog çağrısını yineledi. Bu arada, İran'ın BM Daimi Temsilcisi, mektup göndererek BMGK'nın acil toplanmasını talep etti. Saldırının, İran ile ABD arasında doğrudan bir çatışmaya dönüşme riski, bölgedeki enerji arz güvenliği ve küresel petrol fiyatları üzerinde de belirsizlik yaratıyor.
İran'ın misilleme tehditleri, geçmişte farklı boyutlarda hayata geçirilmişti. 2019'da İran'ın İHA'sını düşüren ABD'ye karşılık olarak İran, İHA düşürdüğünü iddia etmiş; 2020'de ise ABD'nin General Kasım Süleymani'yi öldürmesinin ardından İran, Irak'taki Ayn el-Esed üssüne balistik füze saldırısı düzenlemişti. Bu kez olası bir yanıtın, daha önceki örneklerden daha cesur olabileceği, ancak tam ölçekli bir savaş riskine girmek istemeyen iki tarafın da 'kontrollü bir tırmanış' stratejisi izleyebileceği değerlendiriliyor.
Lark Adası saldırısı, aynı zamanda İran'ın nükleer programı konusundaki müzakerelerin yeniden başlatılması çabalarını da sekteye uğratabilir. Viyana'da yürütülen nükleer müzakereler sonuçsuz kalmış, bu da bölgedeki güvenlik ikilemini derinleştirmişti. İran'ın bu saldırıya misilleme yapması, tansiyonu daha da artırırken, Ortadoğu'da yeni bir kriz dalgasını tetikleyebilir. Yaşanan son gelişmeler, taraflar arasındaki diyalog kapılarının daha da daralabileceğine işaret ediyor. Bölge ülkeleri ve küresel güçler, tansiyonun düşürülmesi için yoğun diplomasi trafiği yürütürken, İran'ın acı verici misilleme sözü, önümüzdeki günlerde bölgedeki gelişmelerin nabzını tutacak.
