İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ülkesi ile ABD arasında Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerin ilk turunun ardından yaptığı açıklamada, Lübnan'daki savaşı sona erdirmeye yönelik önemli bir ilerleme kaydedildiğini bildirdi. Erakçi, Tahran'da düzenlenen basın toplantısında, görüşmelerin yapıcı bir atmosferde geçtiğini ve tarafların Lübnan'da ateşkes sağlanması konusunda ortak bir zemin bulduğunu ifade etti. Görüşmelere ilişkin ayrıntılı bilgi vermeyen Bakan, ancak sürecin olumlu yönde ilerlediğini vurguladı.
Görüşmelerin arka planı ve tarafların tutumu
İran ile ABD arasındaki dolaylı görüşmeler, Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğuyla bir süredir devam ediyor. Özellikle Lübnan'daki Hizbullah hareketiyle bağlantılı çatışmalar, bölgesel gerilimi tırmandırmıştı. ABD yönetimi, İran'ın Lübnan'daki gruplara desteğini sona erdirmesini talep ederken, Tahran yönetimi ise bölgesel istikrarın sağlanması için diyaloğa hazır olduğunu belirtiyor. Erakçi, "Lübnan halkının çektiği acıların sona ermesi için elimizden geleni yapıyoruz. ABD tarafı da bu konuda istekli görünüyor. İlk tur görüşmelerde somut adımlar attık." dedi.
Uluslararası tepkiler ve bölgesel yansımalar
Görüşmelerden çıkan olumlu sinyaller, uluslararası toplumda memnuniyetle karşılandı. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, yaptığı yazılı açıklamada, "Lübnan'da barışa yönelik her adımı destekliyoruz. Tarafları diyaloğa devam etmeye çağırıyoruz." ifadelerini kullandı. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell ise, "Bu gelişme, bölgesel gerilimi azaltma yolunda umut verici bir işaret." şeklinde konuştu. Bölgedeki diğer aktörler, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, görüşmeleri yakından takip ettiklerini duyurdu. Öte yandan, Lübnan Başbakanı Necip Mikati, yabancı güçlerin Lübnan topraklarında çatışmalara son vermesi gerektiğini vurgulayarak, "Lübnan, kendi kaderini tayin etme hakkına sahiptir. Ancak İran ve ABD arasındaki anlaşma, ülkemizin istikrarına katkı sağlayabilir." dedi.
İran-ABD görüşmelerinin ikinci turunun önümüzdeki haftalarda yapılması planlanıyor. Taraflar, Lübnan'da kalıcı bir ateşkes için yol haritası oluşturmayı hedefliyor. Bu süreçte Katar ve Pakistan'ın arabuluculuk rolünü sürdürmesi bekleniyor. Bölgesel uzmanlar, görüşmelerin başarıya ulaşması halinde, sadece Lübnan'da değil, Yemen ve Suriye gibi diğer kriz bölgelerinde de diyalog kapılarının aralanabileceğini belirtiyor. Ancak, İran ile ABD arasındaki temel anlaşmazlıkların (nükleer program, yaptırımlar gibi) devam etmesi, süreci zorlaştırabilir. Yine de, Lübnan konusundaki bu ilk adım, iki ülke arasında iletişim kanallarının açık kalması açısından önemli bir fırsat sunuyor. Tahran yönetimi, görüşmelerin ikinci turunda daha somut sonuçlar alınacağını umuyor.
