İran'ın 36 yıl boyunca dini liderliğini yapan Ali Hamaney, ABD ve İsrail'in düzenlediği ortak bir saldırıda hayatını kaybettikten aylar sonra büyük bir törenle toprağa veriliyor. 85 yaşındaki Hamaney, İran İslam Devrimi'nin en önemli figürlerinden biri olarak ülkeyi on yıllar boyunca demir yumrukla yönetmişti. Cenaze töreni, Tahran'da milyonlarca kişinin katılımıyla gerçekleşiyor.
Devrimden Liderliğe Uzanan Yol
Ali Hamaney, 1939 yılında Meşhed'de doğdu. Genç yaşta din eğitimi almaya başladı ve kısa sürede Humeyni'nin en yakın öğrencilerinden biri haline geldi. Şah döneminde rejime karşı muhalefeti nedeniyle defalarca tutuklandı ve işkence gördü. 1979'daki İslam Devrimi'nin ardından hızla yükseldi; önce cumhurbaşkanı, ardından 1989'da Humeyni'nin ölümüyle dini lider oldu.
ABD ve İsrail ile Gerginlik
Hamaney'in liderliği, Batı ile sürekli bir çatışma dönemi oldu. Nükleer programı, Orta Doğu'daki vekil güçleri ve İsrail'e yönelik tehditleriyle uluslararası toplumun hedefi haline geldi. ABD, İran'ı terörizmin başlıca destekçisi olarak nitelerken, İsrail defalarca İran'ın nükleer tesislerine saldırı tehdidinde bulundu. Hamaney, meydan okuyan tavrını ölümüne kadar sürdürdü.
36 Yıllık Miras
Hamaney, İran'da dini liderlik kurumunu mutlak bir güç haline getirdi. Ülke içinde muhalefeti sert bir şekilde bastırdı, ekonomik krizlere rağmen rejimi ayakta tutmayı başardı. Ancak yolsuzluk, yaptırımlar ve halkın artan memnuniyetsizliği, mirasının gölgeli yönleri oldu. Cenaze töreni, rejimin ona olan bağlılığını gösterse de, ülke içinde Hamaney sonrası dönemin nasıl şekilleneceği merak konusu.
Son Değerlendirme
Ali Hamaney, İran tarihinin en tartışmalı figürlerinden biri olarak anılacak. İşkence gören bir muhaliften mutlak iktidara yükselişi, devrim ideallerinin nasıl bir otoriter rejime dönüştüğünün çarpıcı bir örneği. Onun ölümü, Ortadoğu'da yeni bir dengenin habercisi olabilir. Ancak İran'da sistemin dönüşümü, Hamaney'in mirasını aşmak zorunda kalacak.
