Londra merkezli Andy Burnham hükümeti, İsrail'e karşı uzun süredir beklenen yaptırım paketini hayata geçirmeye hazırlanıyor. Temmuz 2026'da eski Başbakan Keir Starmer'in istifasının ardından göreve gelen Burnham yönetiminin bu kararı, Tel Aviv'de sert tepkilere neden oldu. İsrail hükümeti, kararı "dostane olmayan bir adım" olarak nitelendirdi.
Yaptırımların Kapsamı ve Zamanlama
İngiltere hükümeti, İsrail'e yönelik yaptırımların kapsamını henüz kamuoyuyla paylaşmadı. Ancak basına sızan bilgilere göre, paket kapsamında bazı İsrailli bakanlara seyahat yasağı, belirli yerleşim birimlerine yönelik ticari kısıtlamalar ve savunma sanayii iş birliklerinin gözden geçirilmesi yer alıyor. Yaptırımların önümüzdeki haftalarda parlamento onayına sunulması bekleniyor.
Burnham, göreve geldiğinde İsrail politikasında "uluslararası hukuka bağlı kalacaklarını" açıklamıştı. Temmuz 2026'daki istifanın ardından yapılan seçimlerde İşçi Partisi'nin başına geçen Burnham, selefi Starmer'in Filistin politikasını sert bir şekilde eleştirmişti.
İsrail'den Sert Tepkiler
Tel Aviv'de hükümet yetkilileri, İngiltere'nin kararını "kabul edilemez" olarak değerlendirdi. İsrail Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, "İngiltere'nin bu adımı, Orta Doğu'daki istikrarı olumsuz etkileyecek ve iki ülke arasındaki güveni sarsacaktır" ifadeleri kullanıldı. İsrail Başbakanı, İngiliz mevkidaşı ile acil bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.
İsrail basını, yaptırımların ekonomik etkilerine dair analizler yayınlamaya başladı. Özellikle teknoloji ve savunma sektöründe İngiltere ile yapılan ortak projelerin aksayabileceği belirtiliyor. Tel Aviv Borsası'nda savunma hisselerinde düşüş gözlendi.
Uluslararası Bağlam ve Olası Sonuçlar
İngiltere'nin bu hamlesi, Avrupa Birliği'nin İsrail'e yönelik tutumunda bir değişim sinyali olarak yorumlanıyor. Fransa ve İspanya gibi ülkelerin de benzer adımlar atmaya hazırlandığı konuşuluyor. ABD yönetimi ise konuya temkinli yaklaşıyor; Beyaz Saray sözcüsü, "Müttefiklerimizle diyalog kanallarımız açık" demekle yetindi.
Burnham hükümeti, yaptırımların insani boyutuna vurgu yaparak, Gazze'deki durumun düzelmesi için somut adımlar atılması gerektiğini savunuyor. İngiltere Dışişleri Bakanı, "Uluslararası hukuku ihlal eden eylemlere sessiz kalamayız" dedi.
Ekonomik ve Diplomatik Yansımalar
İngiltere-İsrail ticaret hacmi yıllık yaklaşık 5 milyar sterlin seviyesinde. Yaptırımların bu ticareti ne ölçüde etkileyeceği belirsiz. İsrailli iş insanları, İngiliz ortaklarıyla yaptıkları görüşmelerde endişelerini dile getiriyor. Londra'daki bazı yatırım fonları, İsrail merkezli girişimlerdeki paylarını gözden geçiriyor.
Diplomatik kulislerde, İngiltere'nin bu adımının İsrail'in bölgedeki pozisyonunu zayıflatabileceği, ancak doğrudan bir çatışmaya yol açmasının beklenmediği ifade ediliyor. Yaptırımların sembolik mi yoksa caydırıcı mı olacağı, içeriğine bağlı.
Starmer'in Mirası ve Burnham'ın Farkı
Eski Başbakan Keir Starmer, İsrail'e yönelik eleştirilerde daha ölçülü bir dil kullanmıştı. Temmuz 2026'daki istifası, partisi içindeki Filistin yanlısı kanadın baskısı sonucu gerçekleşmişti. Andy Burnham ise seçim kampanyasında "adalet temelli bir dış politika" vaadiyle öne çıktı. Göreve geldikten sonra ilk icraatlarından biri, İsrail ile yapılan bazı askeri iş birliği anlaşmalarını askıya almak oldu.
Burnham'ın bu hamlesi, ana muhalefet partisi Muhafazakarlar tarafından "İngiltere'nin uluslararası itibarına zarar veriyor" şeklinde eleştiriliyor. Ancak kamuoyu yoklamaları, İngiliz halkının yüzde 52'sinin yaptırımları desteklediğini gösteriyor.
Önümüzdeki günlerde İngiltere Parlamentosu'nda yapılacak oturumda yaptırımların detayları ele alınacak. Tel Aviv'in nasıl bir karşı hamle yapacağı ise merak konusu. İsrail'in İngiltere'ye yönelik diplomatik misilleme seçenekleri arasında büyükelçiyi geri çekmek veya bazı anlaşmaları askıya almak bulunuyor.
Sonuç olarak, İngiltere'nin İsrail'e yönelik yaptırım kararı, sadece ikili ilişkileri değil, Orta Doğu dengelerini de etkileyecek bir adım. Burnham hükümeti, uluslararası hukuk vurgusuyla yola çıksa da, bu hamlenin ekonomik ve stratejik maliyetleri uzun vadede netleşecek. Tel Aviv'in tepkisi ve ABD'nin tutumu, yaptırımların etkisini belirleyecek temel faktörler arasında.
