Aydın'ın Nazilli ilçesinde incir üreticileri, artan işçilik, gübre ve ilaç maliyetlerine karşın ürün fiyatlarının düşmesinden yakınıyor. Geçen yıl 230-250 liraya satılan incir, bu yıl 100-130 liraya alıcı buluyor. Üretici Cafer Gün, "Geçen sene 230-250 lira sattığımız incirler. Bu sene 100-130 lira. Köylü perişan" diyerek yetkililere destek çağrısı yaptı.
Maliyetler arttı, gelir düştü
Nazilli Ziraat Odası'na bağlı incir üreticileri, girdi maliyetlerindeki artışın tarımsal üretimi sürdürülemez hale getirdiğini belirtiyor. Gübre, ilaç ve işçilik ücretlerindeki yükselişe karşın incir fiyatlarının gerilemesi, üreticinin belini büktü. Geçtiğimiz sezon kilosu 230-250 lira arasında alıcı bulan kuru incir, bu yıl 100-130 lira seviyesine indi. Üreticiler, bu fiyat farkının geçim kaynaklarını kuruttuğunu ifade ediyor.
Cafer Gün, yaptığı açıklamada, "Geçen sene 230-250 lira sattığımız incirler. Bu sene 100-130 lira. Köylü perişan. Mazot, gübre, ilaç aldı başını gitti. İncir para etmiyor. Yetkililerden destek bekliyoruz" dedi. Gün, aynı zamanda ihracat kanallarının tıkanıklığına ve iç piyasada alıcıların fiyat kırmasına dikkat çekti.
İhracat ve rekolte belirsizliği
Nazilli, Türkiye'nin kuru incir üretiminde önemli bir merkez. Ancak bu yıl rekoltenin yüksek olmasına rağmen fiyatların düşük seyretmesi, üreticiyi şaşırttı. İncir üreticileri, ihracat pazarlarında yaşanan durgunluk ve stok fazlasının fiyatları aşağı çektiğini düşünüyor. Öte yandan, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre, 2024 yılı kuru incir ihracatı miktar bazında artsa da birim fiyatlar geriledi.
Ziraat mühendisleri, incirde kalite kaybı ve depolama sorunlarına da işaret ediyor. Üreticiler, bir yandan artan maliyetlerle boğuşurken, diğer yandan ürünlerini değerinde satamamanın sıkıntısını yaşıyor. Nazilli'de birçok üretici, borçlarını ödemekte zorlandığını ve gelecek sezon için gübre alacak gücünün kalmadığını dile getiriyor.
Destek çağrısı
Üreticiler, hükümete seslenerek acil destek paketi talep ediyor. Talepler arasında gübre ve mazot desteğinin artırılması, incir alım fiyatlarının belirlenmesi ve ihracat teşviklerinin gözden geçirilmesi yer alıyor. Ayrıca, üreticilerin kooperatifleşmeye teşvik edilmesi ve doğrudan pazara erişim imkanlarının sağlanması isteniyor.
Nazilli Ziraat Odası yetkilileri, sorunun sadece fiyat düşüklüğü olmadığını, aynı zamanda iklim değişikliği, su kıtlığı ve genç nüfusun tarımdan kopması gibi yapısal problemler olduğunu vurguluyor. İncir üreticileri, gelecek yıllarda üretimin tamamen durma noktasına gelebileceği uyarısında bulunuyor.
Piyasa dinamikleri ve beklentiler
Uzmanlar, incir fiyatlarındaki düşüşün nedenleri arasında küresel arz fazlası, alternatif ürünlere yönelim ve iç talepteki daralma olduğunu belirtiyor. Türkiye, dünya kuru incir üretiminin yaklaşık %60'ını karşılıyor. Ancak son yıllarda Yunanistan, İran ve ABD gibi ülkelerin üretimini artırması, Türkiye'nin pazar payını zorluyor. Bu durum, fiyatları aşağı yönlü baskılıyor.
Öte yandan, iç piyasada da alım gücünün düşmesi, incir gibi nispeten pahalı ürünlere talebi azaltıyor. Market raflarında incir fiyatları geçen yıla göre daha düşük seyretse de üreticiye yansıyan fiyat makası açılıyor. Aracılar ve perakendeciler arasındaki fiyat farkı, üreticinin kazancını eritiyor.
İncir üreticileri, önümüzdeki günlerde eylem yapmayı planlıyor. Nazilli'de bir araya gelen üreticiler, seslerini duyurmak için valilik ve tarım il müdürlüğü önünde basın açıklaması yapmayı düşünüyor. Cafer Gün, "Bizim tek isteğimiz, emeğimizin karşılığını almaktır. Köylü perişan, devlet bize sahip çıksın" ifadelerini kullandı.
Değerlendirme
Türkiye tarımının kronik sorunları, incir özelinde bir kez daha gün yüzüne çıkıyor. Girdi maliyetleri ile ürün fiyatları arasındaki makas, üreticinin sürdürülebilirliğini tehdit ediyor. Çözüm için kısa vadeli desteklerin yanı sıra, uzun vadeli planlama, kooperatifleşme ve ihracat stratejilerinin yeniden kurgulanması gerekiyor. Aksi halde, incir gibi stratejik bir üründe Türkiye'nin liderliği tehlikeye girebilir ve kırsal kalkınma hedefleri sekteye uğrayabilir.
