2018 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, "24'ünde siz bu kardeşinize yetkiyi verin, ondan sonra bu faizle, şununla bununla nasıl uğraşılır göreceksiniz" sözleriyle başlayan ekonomi politikaları, bugün gelinen noktada vatandaşın mutfağında yangına dönüştü. İktidar, artan enflasyon, düşen alım gücü ve yükselen faizler karşısında etkili bir çözüm sunamıyor. Ekonomik krizin faturası her geçen gün ağırlaşırken, muhalefet ve ekonomistler uyarılarını sürdürüyor.
Erdoğan'ın faiz çıkışı ve sonuçları
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2018 yılından bu yana faiz indirimi konusunda ısrarcı bir tutum sergiledi. "Faiz sebep, enflasyon sonuç" tezini savunan Erdoğan, Merkez Bankası'nın bağımsızlığını zedeleyen adımlar attı. 2021 yılında başlatılan faiz indirim furyası, Türk Lirası'nda tarihi değer kayıplarına ve enflasyonun yüzde 85'in üzerine çıkmasına neden oldu. Bugün faizler yüzde 50 seviyesinde olmasına rağmen enflasyon bir türlü düşürülemiyor. Vatandaşın temel gıda ürünlerine erişimi zorlaşırken, mutfak harcamaları aile bütçelerini zorluyor.
Vatandaşın tepkisi büyüyor
Ekonomik krizin derinleşmesi, sokaklara da yansıyor. Son aylarda yapılan anketlerde vatandaşların yüzde 70'inden fazlası ekonomik durumdan şikayetçi. Özellikle emekli ve sabit gelirliler, artan kira ve gıda fiyatları karşısında zor durumda kalıyor. TÜİK verilerine göre yıllık enflasyon yüzde 70'lere dayanırken, bağımsız araştırma kuruluşları bu oranın çok daha yüksek olduğunu belirtiyor. Sivil toplum örgütleri, iktidarın acil önlem alması çağrısı yapıyor.
İktidarın çözüm arayışları yetersiz
Hükümet, son dönemde vergi indirimleri ve bazı temel ürünlerde KDV düzenlemesi gibi adımlar attı ancak bunlar kalıcı çözümler olarak görülmüyor. Ekonomistler, yapısal reformlar ve Merkez Bankası'nın bağımsızlığının yeniden tesis edilmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca tarım ve hayvancılıkta üretimin artırılması, ithalat bağımlılığının azaltılması gibi uzun vadeli politikaların hayata geçirilmesi gerekiyor. İktidarın mevcut politikalarla krizi çözmesi mümkün görünmüyor.
Bağımsız değerlendirme
Ekonomik kriz, sadece bir para politikası sorunu değil, aynı zamanda bir yönetim krizidir. Erdoğan'ın 2018'de vaat ettiği refah artışı gerçekleşmediği gibi, vatandaşın alım gücü ciddi oranda düştü. İktidarın ısrarla sürdürdüğü popülist ekonomi politikaları, ülkeyi daha derin bir krize sürüklemektedir. Bu tablo karşısında bağımsız kurumların ve sivil toplumun denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi, şeffaf ve hesap verebilir bir yönetim anlayışının benimsenmesi kaçınılmazdır. Aksi halde mutfaktaki yangın sadece daha da büyüyecektir.
