İkinci el otomobil piyasasında mayıs ayına ait satış rakamları sektörü şoke etti. Türkiye genelinde mayıs ayında ikinci el araç satışları geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 22 oranında düşüş göstererek son iki yılın en dip seviyesine indi. Sektör temsilcileri, bu düşüşte sıfır araçlara yönelik yılbaşından bu yana devam eden yüksek kampanya faaliyetlerinin yanı sıra artan kredi faiz oranlarının önemli rol oynadığını belirtiyor. Özellikle sıfır kilometre araçlarda uygulanan cazip fiyatlandırma ve uzun vade seçenekleri, tüketicilerin ikinci ele olan talebini zayıflatmış durumda.
Satış rakamları ve sektörel etkiler
Verilere göre mayıs ayında ikinci el otomobil pazarında işlem hacmi bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 22 daraldı. 2023 mayıs ayında 600 bin adet civarında gerçekleşen ikinci el satışı, bu yıl mayısta 470 bin adede kadar geriledi. Sektör uzmanları, bu düşüşün sadece mayıs ayına özgü olmadığını, nisan ayında da benzer bir yavaşlama yaşandığını ancak mayıstaki oranın daha sert olduğunu ifade ediyor. Galericiler ve oto pazarlama platformları, ellerindeki araçların satış sürelerinin uzadığını, stokların şiştiğini ve fiyat düşüşlerinin başladığını aktarıyor.
Düşüşün ardındaki nedenler
Sıfır araç kampanyaları, ikinci el piyasasını doğrudan etkileyen en önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor. 2024 yılının başından itibaren birçok otomobil markası, sıfır araçlarda yüksek oranlı indirimler, düşük faizli krediler ve uzun vade seçenekleri sunarak tüketicilerin dikkatini çekiyor. Bu durum, ikinci el araçların fiyat avantajını ortadan kaldırırken, tüketicilerin sıfır araca yönelmesine neden oluyor. Ayrıca, bankaların bireysel kredi faizlerini yükseltmesi ve ihtiyaç kredilerine getirilen sınırlamalar da ikinci el araç satın alımlarını olumsuz etkiliyor.
Öte yandan, ikinci el araç fiyatlarının son iki yılda yaşanan enflasyonist baskıyla birlikte aşırı yükselmesi, alıcıların alım gücünü zorluyor. Birçok tüketici, ikinci el araçların fiyatlarının sıfır araçlarla arasındaki makasın daraldığını görerek sıfıra yönelmeyi tercih ediyor. Uzmanlar, ikinci el piyasasında fiyatların daha da gerilemesini beklerken, bu durum araç sahiplerini de endişelendiriyor.
Sektörden sesler ve beklentiler
İkinci el araç ticareti yapan esnaf, mayıs ayındaki bu sert düşüşün yaz aylarında da devam etmesi halinde işyerlerini kapatma noktasına geleceklerini belirtiyor. Oto galericiler derneği yetkilileri, hükümetten sıfır araçlara yönelik kampanyaların sınırlandırılması veya ikinci el alımlarına özel teşvikler getirilmesi talebinde bulunuyor. Özellikle düşük faizli kredi imkanlarının ikinci el araç alımlarında da uygulanması halinde piyasanın canlanabileceği ifade ediliyor.
Otomotiv sektörü analistleri ise, sıfır araç kampanyalarının yıl sonuna kadar devam etmesini bekliyor. Bu nedenle ikinci el piyasasında toparlanmanın ancak 2025 yılı başında mümkün olabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, elinde araç bulunduran vatandaşların acele satış yapmamasını, piyasanın dengelenmesini beklemesini tavsiye ediyor.
Bağımsız değerlendirme
İkinci el otomobil pazarındaki bu daralma, otomotiv sektörünün kırılgan yapısını bir kez daha gözler önüne seriyor. Sıfır araç üreticilerinin agresif pazarlama stratejileri, ikinci el piyasasını doğrudan etkilerken, tüketicilerin alım kararlarını da yeniden şekillendiriyor. Uzun vadede sürdürülebilir bir otomotiv ekosistemi için hem sıfır hem de ikinci el piyasasını dengede tutacak politikaların hayata geçirilmesi önem arz ediyor. Özellikle kredi faizlerinin seyri ve sıfır araç kampanyalarının süresi, önümüzdeki aylarda ikinci el piyasasının kaderini belirleyecek ana unsurlar olacak.
