İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından açıklanan Türkiye İhracat Pazarları İklim Endeksi, Mayıs ayında bir önceki aya göre hafif bir artış göstererek 50,3 seviyesine yükseldi. Endeksin 50 eşik değerinin üzerinde kalması, ihracat ikliminde ılımlı bir toparlanma olduğunu ortaya koyuyor. Nisan ayında 50,2 olan endeks, son iki aydır büyüme bölgesinde seyrediyor.
Talep koşullarında iyileşme
Endeks, Türkiye'nin ihracat pazarlarındaki talep koşullarını ölçmek amacıyla hesaplanıyor. Mayıs ayı verileri, özellikle Avrupa ve Orta Doğu pazarlarından gelen siparişlerde belirgin bir canlanma olduğunu gösteriyor. İSO verilerine göre, ihracatçı firmaların yeni siparişleri üst üste ikinci ay artış kaydetti. Bu durum, küresel ticaretteki yavaşlamaya rağmen Türk ihracatçılarının rekabet gücünü koruduğuna işaret ediyor.
Bölgesel farklılaşma devam ediyor
Ancak toparlanma tüm pazarlarda eşit bir şekilde gerçekleşmiyor. ABD pazarına yönelik ihracat talebi zayıf seyrederken, Asya-Pasifik bölgesinden gelen siparişlerde ise sınırlı bir artış var. Özellikle Çin ekonomisindeki belirsizlikler, bu bölgeye yapılan ihracatı olumsuz etkiliyor. Buna karşın, Körfez ülkeleri ve Kuzey Afrika pazarlarındaki güçlü talep, genel endeksi yukarı çeken ana faktör olarak öne çıkıyor.
İhracatçı maliyetleri ve kur baskısı
İhracat iklimindeki iyileşmeye rağmen, firmalar artan maliyetler ve döviz kuru oynaklığı nedeniyle temkinli. Türk Lirası'nın değer kaybı ihracatçıları fiyat avantajı sağlasa da, ithal girdi maliyetlerindeki artış karlılığı baskılıyor. İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, yaptığı değerlendirmede, "İhracat pazarlarında toparlanma sinyalleri alıyoruz ancak maliyet enflasyonu ve finansmana erişim gibi yapısal sorunlar çözülmeden sürdürülebilir bir büyüme mümkün değil" dedi.
Endeksin detaylarına bakıldığında, ihracat fiyatları endeksi yükseliş trendini korurken, istihdam endeksi sınırlı bir artış gösterdi. Firmaların gelecek 12 aya ilişkin beklentileri ise iyimser. Ankete katılan şirketlerin yüzde 45'i önümüzdeki dönemde ihracat siparişlerinde artış bekliyor.
Küresel görünüm ve beklentiler
Küresel ekonomideki yavaşlamaya rağmen, Türkiye'nin ihracat pazarlarındaki ılımlı toparlanma dikkat çekiyor. Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası'nın büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize ettiği bir dönemde, Türk ihracatçısının alternatif pazarlara yönelmesi ve esnek üretim yapısı bu performansta etkili oluyor. Uzmanlar, önümüzdeki aylarda endeksin 50 seviyesinin üzerinde kalması halinde ihracatta kademeli bir iyileşmenin süreceğini öngörüyor. Ancak, jeopolitik riskler ve küresel talep belirsizlikleri nedeniyle bu toparlanmanın kırılgan olduğu da vurgulanıyor.
