Denizli'nin Çivril ilçesinde şeftali hasadı tüm hızıyla sürerken, ihracat pazarlarındaki belirsizlik üreticinin yüzünü güldürmüyor. Ağırlıklı olarak Rusya'ya ihraç edilen Çivril şeftalisi, son günlerde alıcı bulmakta zorlanıyor. Bu durum, tarladaki fiyatların yarı yarıya düşmesine neden oldu. Geçen hafta kilogramı 30 liradan satılan şeftali, şimdi 15 liraya kadar geriledi. Üreticiler, maliyetlerin altında kalan bu fiyatlarla zarar ettiklerini dile getiriyor ve yetkililerden çözüm bekliyor.
Şeftali Hasadı ve İhracat Beklentileri
Çivril, Türkiye'nin önemli şeftali üretim merkezlerinden biri. İlçede yaklaşık 40 bin dekar alanda şeftali yetiştiriciliği yapılıyor ve yıllık ortalama 100 bin ton ürün elde ediliyor. Bu üretimin büyük bir bölümü, özellikle Rusya ve Avrupa ülkelerine ihraç ediliyor. Ancak bu yıl, Rusya pazarındaki belirsizlikler, ihracatçıların alım yapma konusunda temkinli davranmasına yol açıyor. Ruble kurundaki dalgalanmalar ve ticaret anlaşmalarındaki belirsizlikler, tüccarların şeftali alımını yavaşlatmasına neden oluyor.
Çivril Ziraat Odası Başkanı, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, üreticilerin zor durumda olduğunu belirtti. Başkan, "Geçen yıl bu dönemlerde ihracatçılar yoğun talep gösteriyordu. Bu yıl ise belirsizlik nedeniyle alımlar ağır ilerliyor. Ürün bahçede kalmış durumda, fiyatlar da hızla düşüyor. Bu gidişle üretici maliyetini dahi karşılayamayacak" dedi. Ayrıca, şeftalinin çabuk bozulabilen bir meyve olması nedeniyle zaman kaybetmeden pazarlanması gerektiğine dikkat çekti.
Üreticilerin Zorlu Mücadelesi
Çivril'deki üreticiler, artan girdi maliyetleri ve düşen fiyatlar karşısında zorlu bir sezon geçiriyor. Gübre, ilaç ve mazot fiyatlarındaki artış, maliyetleri önemli ölçüde yükseltiyor. Bir kilogram şeftalinin maliyetinin en az 20 lira olduğunu ifade eden üreticiler, 15 liralık fiyatın kendilerini derinden üzdüğünü söylüyor. Denizli Tarım ve Orman İl Müdürlüğü'nden yapılan açıklamada, üreticilerin sorunlarını bilmekle birlikte, pazar koşullarının hükümet politikalarıyla doğrudan kontrol edilemeyeceği ancak alternatif pazar arayışları için çalışmalar yapıldığı belirtildi.
Bölgedeki üreticilerden Ali Yılmaz, "Ben 15 yıldır şeftali üretiyorum. Böyle bir durumla ilk kez karşılaşıyorum. Rusya'ya satış yapılamayınca elimizdeki ürünü iç piyasaya vermek zorunda kalıyoruz. Ancak iç piyasa bu kadar ürünü kaldıracak durumda değil. Fiyatlar her geçen gün düşüyor. Bu gidişle bu sene zarar edeceğiz" şeklinde konuştu. Bir başka üretici Fatma Kara ise, "Bahçede ürün olgunlaştı, toplamadıkça dalında çürüyecek. Toplasak da zarar, toplamasak da zarar. Devletin bu konuda bir an önce adım atması gerekiyor" ifadelerini kullandı.
İlçede şeftali toplama işçileri de olumsuz etkileniyor. İşçi ücretlerinin düşmesi beklenirken, bazı üreticiler işçi çalıştırmak yerine ürünü dalında bırakmayı tercih edebiliyor. Bu durum, hem üreticiyi hem de işçiyi mağdur ediyor.
Çözüm Arayışları ve Alternatif Pazarlar
Yaşanan bu tablo karşısında üreticiler, alternatif pazar arayışına yöneldi. Çivril Belediyesi, önümüzdeki günlerde üreticilere yönelik bir toplantı düzenleyerek, Çin ve Orta Doğu ülkeleri gibi yeni pazarlar bulmayı hedeflediklerini açıkladı. Ancak bu tür girişimlerin uzun vadede sonuç verebileceği, mevcut sezon için çözüm olmadığı ifade ediliyor. İlçe Tarım Müdürlüğü, üreticilerin TARSİM (Tarım Sigortaları) kapsamında sigorta yaptırmaları durumunda en azından bazı kayıpların telafi edilebileceğini hatırlattı.
Rusya ile olan ticari ilişkilerin belirsizliği, yalnızca şeftaliyi değil, Türkiye'nin yaş meyve ve sebze ihracatının önemli bir kısmını etkiliyor. Geçtiğimiz yıllarda yaşanan benzer krizlerde, devletin ihracatçılara sağladığı destekler sayesinde sektör toparlanmıştı. Bu yıl da benzer bir destek paketi bekleniyor. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın, şeftali üreticilerine yönelik bir alım garantisi veya destekleme primi açıklaması olası görülüyor. Ancak bu konuda henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
Çivril'deki şeftali üreticileri, fiyatların düşmesine rağmen ürünlerini satmak zorunda. Çünkü depolama imkanları sınırlı ve şeftali hızla bozulabiliyor. Soğuk hava depolarında bekletilen ürünler ancak birkaç hafta dayanabiliyor. Bu süre zarfında pazar bulunamazsa, ürünün büyük bir bölümü çöpe gidebilir. Bu da hem ülke ekonomisi için ciddi bir kayıp anlamına geliyor.
Uzmanlar, Türkiye'nin yaş meyve ihracatında Rusya'ya olan bağımlılığın azaltılması gerektiğini vurguluyor. İhracat pazarlarının çeşitlendirilmesi, uzun vadede bu tür krizlerin etkilerini azaltabilir. Ancak bu, kolay ve hızlı bir süreç değil. Rusya, Türkiye'nin yaş meyve ve sebze ihracatında en büyük pazar konumunda ve bu pazarın kaybedilmesi kısa vadede telafi edilemiyor.
Sonuç olarak, Çivril'deki şeftali üreticileri, hem içinde bulundukları ekonomik zorluklarla hem de ihracattaki belirsizliklerle mücadele ediyor. Fiyatların yarıya düşmesi, üreticinin alım gücünü ciddi şekilde etkilerken, önümüzdeki sezon için de kaygı yaratıyor. Yetkililerin, bu soruna acil bir çözüm bulması ve üreticiyi desteklemesi bekleniyor.
