Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ‘sağlığı tehlikeye düşüren gıdalar’ listesinde yer alan kolajen ürünleri, aylar önce yayınlanan rapora rağmen halen tüketiciye sunuluyor. Bakanlık denetimlerinde, etiketlerinde kolajen ibaresi bulunan bazı ürünlerde hiç kolajen olmadığı tespit edildi. Liste kamuoyuyla paylaşıldığında büyük yankı uyandırmış, ancak ürünlerin toplatılmadığı ve satışının devam ettiği ortaya çıktı.
Bakanlık listesinde neler var?
Tarım Bakanlığı, 2024 yılı boyunca yaptığı taklit ve tağşiş denetimlerinde 300’den fazla ürünü ifşa etti. Bunlar arasında özellikle kolajen takviyeleri dikkat çekiyor. Etiketinde ‘sığır kolajeni’ veya ‘deniz kolajeni’ yazan bazı ürünlerin laboratuvar analizlerinde hiç kolajen içermediği, hatta bazılarında bitkisel proteinlerin kullanıldığı belirlendi. Bakanlık, bu ürünleri ‘taklit ve tağşiş yapılan gıdalar’ listesinde kamuoyuna duyurdu. Ancak listede adı geçen firmaların ürünleri, sosyal medya platformlarında ve bazı online satış sitelerinde hâlâ ‘doğal kolajen’ vaadiyle satılıyor.
Tüketiciler aldanmaya devam ediyor
Kolajen takviyeleri, son yıllarda cilt sağlığı ve eklem rahatsızlıkları için en çok tercih edilen ürünler arasında yer alıyor. Sahte ürünlerin varlığı, tüketicilerin hem parasını hem de sağlığını riske atıyor. Uzmanlar, bu tür ürünlerin içeriğinin bilinmemesinin alerjik reaksiyonlara veya beklenmeyen yan etkilere yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Tüketici dernekleri ise Bakanlık listesinin düzenli takip edilmesini ve satın alınan ürünlerin barkod numarasının sorgulanmasını öneriyor.
Yasal boşluk ve denetim sorunu
Kolajen ürünlerinin takviye edici gıda statüsünde olması, denetim sürecini zorlaştırıyor. Bu ürünler, ilaç gibi sıkı kontrole tabi değil. Bakanlık, taklit ve tağşiş tespit edilen ürünleri listelemekle birlikte, firmaların bu listeye rağmen ürünlerini satmaya devam etmesi, yaptırımların caydırıcı olmadığını gösteriyor. Mevcut durumda, listede yer alan bir ürünün satışına devam edilmesi halinde idari para cezası uygulanıyor ancak ürünlerin toplatılması için mahkeme kararı gerekiyor. Bu süreç aylar sürebiliyor.
Tüketici ne yapmalı?
Uzmanlar, kolajen takviyesi alırken Tarım Bakanlığı’nın ‘gıda güvenilirliği’ sayfasını kontrol etmeyi ve ürünün barkod numarasını sorgulamayı öneriyor. Ayrıca güvenilir markaların, bağımsız laboratuvar test sonuçlarını yayınladığına dikkat edilmeli. Sahte kolajen ürünlerine karşı en etkili yöntemin, bilinçli tüketici olmaktan geçtiği belirtiliyor.
Bu durum, gıda güvenliği konusunda Türkiye’deki denetim mekanizmalarının ne kadar zayıf olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Bakanlık listeleri tek başına yeterli değil; caydırıcı cezalar ve hızlı toplatma kararları olmadan sahte ürünler raflarda yer almaya devam edecek.
