İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) iştiraki Ağaç ve Peyzaj A.Ş.'de yürütülen soruşturma kapsamında kritik bir itiraf ortaya çıktı. Şirketin Satın Alma Müdürü Selim Marangoz, etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanarak verdiği ifadede, ihalelerin malzemeler kuruma teslim edildikten sonra yapıldığını söyledi. Marangoz, "İhalesi sonra yapılmak üzere kuruma ağaç alındı, ancak operasyon nedeniyle bunların ihalesi dahi gerçekleştirilemedi" dedi.
İhale Süreci Tersine İşletilmiş
Selim Marangoz'un ifadesine göre, Ağaç ve Peyzaj A.Ş.'de satın alma süreçleri alışılmışın dışında bir yöntemle yürütüldü. Normalde ihale önce yapılır, sözleşme imzalanır ve malzemeler daha sonra teslim alınırdı. Ancak Marangoz, uygulamanın tam tersi olduğunu belirterek, önce ağaçların kuruma getirildiğini, ödemenin ise ihale tamamlandıktan sonra yapılacağının söylendiğini aktardı. Bu yöntem, kamu ihale mevzuatına aykırılık iddialarını gündeme getirdi.
Marangoz, "İhale, malzemeler kuruma teslim edildikten sonra yapıldı. İhalesi sonra yapılmak üzere kuruma ağaç alındı, ancak operasyon nedeniyle bunların ihalesi dahi gerçekleştirilemedi" ifadelerini kullandı. Bu sözler, soruşturmanın seyrini değiştirebilecek nitelikte. Etkin pişmanlık, Türk Ceza Kanunu'nun 221. maddesinde düzenlenen ve failin pişmanlık göstererek suçun ortaya çıkmasına yardımcı olması halinde cezada indirim öngören bir hukuki mekanizma.
Operasyon Süreci Kesti
İfadelerde dikkat çeken bir diğer nokta ise, ihalesi yapılamayan ağaçların akıbeti. Marangoz, operasyon nedeniyle bu ihalelerin gerçekleştirilemediğini belirtti. Soruşturmanın hangi aşamada olduğu ve kaç ağaç alımının bu kapsamda değerlendirildiği henüz netlik kazanmadı. Ancak kamu kaynaklarının kullanımı açısından ortaya çıkan tablo, denetim mekanizmalarının sorgulanmasına yol açtı.
İBB iştiraklerinde yürütülen soruşturmalar, son dönemde yerel yönetimlerin şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri çerçevesinde sıkça tartışılıyor. Ağaç ve Peyzaj A.Ş. gibi belediye iştirakleri, kentsel yeşil alanların düzenlenmesi, ağaçlandırma çalışmaları ve peyzaj hizmetlerinden sorumlu. Bu tür şirketlerin satın alma süreçleri, kamu ihale kanununa tabi olup, rekabetçi ve şeffaf olması gerekiyor.
Etkin Pişmanlık Nedir?
Etkin pişmanlık, suç işleyen kişinin pişmanlık duyarak suçun ortaya çıkmasına yardımcı olması veya suçun işlenmesinden sonraki davranışlarıyla pişmanlık göstererek adaletin tecellisine katkı sağlaması halinde uygulanan bir ceza indirimi. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 221. maddesinde düzenlenen bu hüküm, özellikle örgütlü suçlarda ve ekonomik suçlarda sıkça başvurulan bir yol. Selim Marangoz'un bu kapsamda ifade vermesi, soruşturmanın daha geniş bir yolsuzluk ağına uzanabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
Hukukçular, etkin pişmanlık beyanlarının soruşturmalarda delil değeri taşıdığını, ancak tek başına yeterli olmadığını belirtiyor. İfadenin ardından savcılığın hangi adımları atacağı ve başka şüphelilerin olup olmadığı merak konusu.
İBB'den Henüz Açıklama Yok
İBB ve Ağaç ve Peyzaj A.Ş.'den konuya ilişkin resmi bir açıklama gelmedi. Ancak soruşturmanın derinleşmesi halinde, belediye iştiraklerindeki satın alma süreçlerine yönelik daha kapsamlı bir inceleme başlatılabilir. Kamu kaynaklarının korunması ve hesap verebilirlik ilkeleri açısından bu tür iddiaların titizlikle araştırılması gerekiyor.
Yerel yönetimlerin iştirakleri aracılığıyla yürüttüğü ticari faaliyetler, kamu denetimine tabi olsa da, uygulamada zaman zaman usulsüzlük iddiaları gündeme gelebiliyor. Bu olay, kamu ihale mevzuatına uyumun ve iç denetim mekanizmalarının önemini bir kez daha ortaya koyuyor. İlerleyen günlerde soruşturmanın seyri, hem İBB yönetimi hem de kamuoyu tarafından yakından takip edilecek.
