ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, işgal altındaki Batı Şeria'da Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin Filistinlilere yönelik saldırılarını "terörizm, terör ve suç eylemi" olarak tanımladı. İsrail'e yakınlığıyla bilinen Huckabee'nin bu açıklaması, bölgede artan şiddet olaylarına ilişkin dikkat çekici bir tutum değişikliği olarak yorumlandı.
Huckabee'den sert ifadeler
Huckabee, yaptığı açıklamada, saldırıları gerçekleştiren İsraillilerin bölgede yaşayan Filistinlilere yönelik eylemlerini kınadı ve bu tür eylemlerin asla hoş görülemeyeceğini vurguladı. "Bu tür eylemler terörizmdir, terördür ve bir suç eylemidir. Faillerin adalet önüne çıkarılması gerekir" ifadelerini kullanan Huckabee, İsrail hükümetine de sorumluluk çağrısı yaparak, bu saldırıların önlenmesi için gerekli adımların atılması gerektiğini belirtti.
Huckabee'nin bu sözleri, ABD yönetiminin bölgedeki yerleşimci şiddetine karşı tutumunda bir değişiklik sinyali olarak değerlendiriliyor. Zira Huckabee, geçmişte İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetlerine verdiği destekle biliniyordu. Ancak son dönemde artan saldırılar, Washington'ın pozisyonunu yeniden gözden geçirmesine neden olmuş olabilir.
Batı Şeria'da artan şiddet
Batı Şeria'da son aylarda İsrailli yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik saldırılarında ciddi bir artış yaşandı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre, bu yıl içinde bölgede en az 200 Filistinli hayatını kaybetti. Saldırılar arasında araçlara taş atma, evlere baskın düzenleme, tarım arazilerini yakma ve doğrudan silahlı saldırılar yer alıyor. Uluslararası toplum, yerleşimci şiddetini kınayan açıklamalar yapmasına rağmen, somut bir yaptırım mekanizması oluşturulamadı.
İsrail ordusu, zaman zaman yerleşimcilere yönelik önlemler aldığını açıklasa da, Filistinliler ve insan hakları örgütleri, bu önlemlerin yetersiz olduğunu ve faillerin çoğunlukla cezasız kaldığını belirtiyor. Huckabee'nin "terörizm" ifadesi, bu bağlamda İsrail'in uygulamalarına yönelik en üst düzey Amerikalı yetkiliden gelen nadir bir eleştiri olarak öne çıkıyor.
ABD-İsrail ilişkilerinde yeni dönem
ABD Başkanı Donald Trump döneminde İsrail ile ilişkilerde tarihi adımlar atılmış, Kudüs İsrail'in başkenti olarak tanınmış ve Golan Tepeleri'ndeki İsrail egemenliği kabul edilmişti. Huckabee de bu süreçte İsrail yanlısı duruşuyla tanınıyordu. Ancak Huckabee'nin son açıklaması, ABD'nin bölgedeki yerleşimci şiddetine karşı daha dengeli bir tutum benimseyebileceği yönünde sinyal veriyor.
Uzmanlar, bu açıklamanın İsrail iç siyasetinde de yankı bulacağını belirtiyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu liderliğindeki koalisyon hükümeti, yerleşimci grupların desteğine dayanıyor. ABD'den gelen böylesi bir eleştiri, Netanyahu hükümeti üzerinde baskı oluşturabilir. Öte yandan, Filistin yönetimi, Huckabee'nin sözlerini memnuniyetle karşıladığını ancak bunun lafta kalmaması gerektiğini vurguladı.
Uluslararası tepkiler ve beklentiler
Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler yetkilileri, Huckabee'nin açıklamasını olumlu bir adım olarak değerlendirdi. Ancak uluslararası toplum, ABD'nin bu söylemini eyleme dönüştürmesini bekliyor. İnsan hakları örgütleri, yerleşimci şiddetinin durdurulması için İsrail'e yönelik yaptırımların gündeme getirilmesi çağrısında bulunuyor.
Huckabee'nin açıklamasının ardından İsrail Dışişleri Bakanlığı'ndan henüz resmi bir yanıt gelmedi. Ancak İsrailli yetkililerin önümüzdeki günlerde konuya ilişkin bir açıklama yapması bekleniyor. Bölgede tansiyonun düşmesi için ABD'nin arabuluculuğu kritik önem taşıyor. Huckabee'nin sözleri, belki de bu yönde atılmış ilk adım olarak kayda geçti.
