Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Asena Ayar Madenli, rahim ağzı (serviks) kanserinin yüzde 99'a yakınının yüksek riskli HPV (Human Papilloma Virüs) tipleriyle ilişkili olduğunu belirterek, HPV testinin pozitif çıkmasının tek başına kanser anlamına gelmediğinin altını çizdi. Düzenli taramaların erken tanıda hayati rol oynadığını vurgulayan Madenli, HPV pozitifliğinin ne anlama geldiğini ve izlenmesi gereken yolları detaylarıyla açıkladı.
HPV Pozitifliği Kanser Demek Değil
Dr. Madenli, toplumda HPV pozitifliği ile ilgili yaygın bir yanlış anlaşılma olduğunu söyledi. "HPV testi pozitif çıkan kadınların büyük bir kısmı bunun kanser olduğunu düşünüp paniğe kapılıyor. Ancak HPV enfeksiyonu oldukça yaygındır ve bağışıklık sistemi tarafından çoğunlukla kendiliğinden temizlenir. Yüksek riskli HPV tipleri uzun süre vücutta kalırsa ve tedavi edilmezse, zamanla rahim ağzında hücresel değişikliklere yol açarak kansere zemin hazırlayabilir. Bu süreç genellikle 10-15 yıl sürer. Bu nedenle düzenli tarama ile lezyonlar kansere dönüşmeden tespit edilip tedavi edilebilir" dedi.
Tarama Yöntemleri ve Sıklığı
Rahim ağzı kanseri taramasında iki temel yöntem kullanıldığını belirten Madenli, "Smear testi (Pap test) ve HPV DNA testi. Günümüzde özellikle 30 yaş üstü kadınlarda HPV testi ön plandadır. HPV testi, yüksek riskli virüs tiplerini tespit eder; smear ise hücresel anormallikleri gösterir. İkisinin birlikte yapılması tanıda altın standarttır. Ülkemizde Sağlık Bakanlığı önerileri doğrultusunda 30-65 yaş arası kadınlarda 5 yılda bir HPV testi yapılması önerilmektedir. Ancak risk grubundaki kadınlarda bu süre daha kısa olabilir" diye konuştu
HPV testi pozitif çıkan kadınlar için izlenecek yolun kişiye özel olduğunu ifade eden Madenli, "Pozitiflik tek başına bir şey ifade etmez. HPV tipine, hastanın yaşına ve daha önceki smear sonucuna göre hareket edilir. Eğer HPV yüksek riskli ise ve smear anormalse kolposkopi yapılır. Kolposkopi, rahim ağzının özel bir mikroskopla incelenmesidir. Gerekirse biyopsi alınır. Erken evredeki lezyonlar kolayca tedavi edilebilir" şeklinde konuştu.
Aşı ile Önlem Alınabilir
HPV aşısının önemine de değinen Madenli, "HPV aşısı, rahim ağzı kanserine karşı en etkili korunma yöntemidir. Aşı, 9-45 yaş arası kadın ve erkeklere uygulanabilir. En etkili sonuç, cinsel yaşam başlamadan önce yapılmasıdır. Aşının, HPV'nin en sık kanser yapan tiplerine (16, 18, 6, 11 vb.) karşı koruyuculuğu yüzde 90'ın üzerindedir. Ülkemizde de uygulanmaktadır" dedi.
Dr. Madenli, kadınların düzenli jinekolojik muayene yaptırmasının önemini vurgulayarak, "Unutmayalım ki rahim ağzı kanseri, önlenebilir bir kanser türüdür. Düzenli tarama ve erken tanı ile bu hastalıktan korunmak mümkündür. Kadınların korku ve paniğe kapılmadan sağlık kuruluşlarına başvurması gerekmektedir" diye konuştu.
