İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, son 24 saat içinde donanmanın koordinasyonu ve izniyle Hürmüz Boğazı'ndan 24 geminin geçiş yaptığını açıkladı. Yapılan yazılı açıklamada, geçişlerin güvenli bir şekilde gerçekleştirildiği ve boğazın uluslararası deniz ticareti için açık olduğu vurgulandı. Bu açıklama, bölgede artan jeopolitik gerilimlerin ortasında geldi.
Devrim Muhafızları'ndan resmi açıklama
Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri tarafından yapılan yazılı açıklamada, "Devrim Muhafızları Ordusu ve Dışişleri Bakanlığı'nın koordinasyonuyla, son 24 saatte 24 gemi Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapmıştır. Tüm gemilerin geçişi donanmamızın izni ve denetimi altında gerçekleşmiş olup, herhangi bir olumsuzluk yaşanmamıştır." ifadeleri kullanıldı. Açıklamada, boğazın uluslararası hukuk çerçevesinde ticari gemilere açık olduğu ancak güvenlik gerekçesiyle İran donanmasının geçişleri koordine ettiği belirtildi.
Hürmüz Boğazı'nın stratejik önemi
Hürmüz Boğazı, dünya petrolünün yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir su yoludur. İran, Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri arasında yer alan boğaz, yıllardır bölgesel güç mücadelelerinin odağında yer alıyor. İran, zaman zaman boğazı kapatma tehdidinde bulunurken, ABD ve müttefikleri buna karşılık deniz güvenliği operasyonları yürütüyor. Son açıklama, İran'ın boğaz üzerindeki kontrolünü pekiştirme çabası olarak yorumlanıyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Uzmanlar, İran'ın bu tür açıklamalarla bölgedeki nüfuzunu göstermeyi amaçladığını belirtiyor. Özellikle ABD'nin İran'a yönelik yaptırımlarının sürdüğü ve dolaylı görüşmelerin devam ettiği bir dönemde, Hürmüz Boğazı'nın güvenliği kritik önem taşıyor. Petrol fiyatları, boğazdaki herhangi bir aksaklığa duyarlılık gösteriyor. Analistler, İran'ın geçişleri koordine etmesinin aslında mevcut durumu değiştirmediğini, ancak tahran'ın bölgedeki etkinliğini vurgulamayı hedeflediğini ifade ediyor.
Geçmişte benzer durumlar
İran daha önce de farklı dönemlerde Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerle ilgili açıklamalar yapmıştı. 2019 yılında, artan gerilimler sırasında İran, boğazdan geçen gemileri denetlemeye başlamıştı. 2023'te ise İran donanması, boğazda tatbikat düzenlemiş ve bir süreliğine sivil gemi trafiğini aksatmıştı. Ancak son açıklamada geçişlerin sorunsuz devam ettiği vurgulanıyor.
İran'ın bu hamlesi, bölgedeki dengeleri değiştirmekten ziyade, mevcut gerilimi düşük seviyede tutma isteğine işaret ediyor. Ancak uluslararası toplum, boğazın serbest geçiş hakkının ihlal edilmemesi konusunda uyarıda bulunuyor. Önümüzdeki dönemde ABD ve müttefiklerinin İran'a yönelik yeni bir kınamada bulunması bekleniyor.
