ABD ve İran arasında devam eden müzakerelerde uzlaşı sağlandığı duyurulmasına rağmen, İran yönetiminden Hürmüz Boğazı'nın yeniden uluslararası deniz trafiğine açılması karşılığında 'hizmet bedeli' alınabileceği yönünde açıklamalar geldi. Bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump'ın 'boğaz yakında açılacak' sözlerinin ardından İran'ın pazarlık gücünü kullanma stratejisi olarak yorumlanıyor.
Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim ve müzakereler
Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği stratejik bir su yolu. İran, ABD'nin yaptırımlarını delmek için boğazı zaman zaman tehdit etmiş, geçtiğimiz aylarda bazı tankerlere el koymuştu. Trump yönetiminin askeri varlığını bölgede artırmasına rağmen, İran boğaz üzerindeki kontrolünü sürdürmekte ısrarcı. Müzakerelerde İranlı yetkililerin, boğazdan geçen gemilere güvenlik ve pilotaj hizmeti karşılığı ücret talep edilmesi fikrini masaya getirdiği belirtiliyor.
İsrail-Lübnan gölgesinde ateşkes çabaları
Öte yandan bölgede barış umutlarını zora sokan bir diğer gelişme ise İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları. ABD ve İran arasındaki müzakerelerin bir parçası olarak Lübnan'da da ateşkes sağlanması hedeflenirken, İsrail askeri operasyonları durdurmuş değil. Bu durum, İran'ın elini güçlendirirken müzakerelerin seyrini etkiliyor. Uzmanlara göre, İran'ın hizmet bedeli talebi, aslında yaptırımların hafifletilmesi karşılığında boğazı açık tutma teklifinin bir parçası olabilir.
Körfez ülkeleri ve uluslararası denizcilik şirketleri, olası bir ücretlendirme sisteminin sigorta maliyetlerini artıracağı ve ticaret akışını yavaşlatacağı endişesini taşıyor. Ancak İran, bu ücretin boğaz güvenliğine katkı sağlayacağını savunuyor.
Diplomatik kaynaklar, ABD'nin şimdilik bu talebe sıcak bakmadığını ancak müzakerelerin henüz sonuçlanmadığını aktarıyor. Boğazın açılması, küresel enerji fiyatlarını doğrudan etkileyecek bir adım olarak görülüyor.
