İstanbul’da, özellikle Arap Baharı sürecinden sonra başlatılan Uluslararası Arapça Kitap Fuarı’nın 11’incisi, 15 Ağustos’ta Yenikapı Avrasya Fuar Merkezi’nde kapılarını açtı. Fuarda, otuzdan fazla ülkeden üç yüzü aşkın yayınevi ve yüzlerce yazar, yayıncı ve akademisyen bir araya geliyor. “Hikâye devam ediyor” temasıyla düzenlenen fuar, özellikle Suriye’deki iç savaşın gölgesinde, Arap edebiyatının ve kültürünün direnişini ve çeşitliliğini sergiliyor. Etkinlik, 23 Ağustos’a kadar ziyaret edilebilecek.
Kitap fuarı, sadece kitap değil, bir ifade özgürlüğü platformu
Fuar, yalnızca kitap satışı ve imza günlerinden ibaret değil. Aynı zamanda söyleşiler, paneller ve atölyelerle dolu bir program sunuyor. Bu yılki fuarın odak noktası, özellikle Suriye’deki savaş nedeniyle yerinden edilmiş yazarlar ve yayıncılar. Suriye’nin farklı şehirlerinden gelen yazarlar, eserlerinde savaşın yıkımını, umudu ve insan haklarını işliyor. Fuarda ayrıca, Arap dünyasında sansüre maruz kalmış eserler de sergileniyor. Bu bağlamda fuar, bir ifade özgürlüğü platformu olarak da öne çıkıyor.
Yenikapı’da kültürler buluşuyor
Yenikapı Avrasya Fuar Merkezi, bu yıl da farklı kültürlerden ziyaretçileri ağırlıyor. Fuarda, aralarında Fransa, Almanya, İngiltere, Mısır, Ürdün, Lübnan, Tunus, Cezayir ve Fas’ın da bulunduğu ülkelerden gelen yayınevleri, Arapça eserlerin yanı sıra Türkçe çevirilerle de yer alıyor. Özellikle son yıllarda Arapça yayıncılığın Türkiye’de arttığını belirten organizatörler, bu fuarın iki kültür arasında bir köprü görevi gördüğünü vurguluyor.
Hikâyenin gücü: savaşa rağmen edebiyat
Fuarın ana teması “Hikâye devam ediyor” (Al-Hikaya Mustamirra), Suriye’deki savaştan etkilenen yazarların ve okurların direnişini simgeliyor. Savaşın yarattığı yıkıma rağmen, edebiyatın ve hikâye anlatıcılığının devam etmesi gerektiğini savunan yazarlar, fuarın bir umut alanı olduğunu dile getiriyor. Suriyeli yazar Ghada al-Samman, fuarın açılışında yaptığı konuşmada, “Kitap, insanın özgürlüğe giden yolunda en sağlam köprüdür. Biz buradayız çünkü hikâyelerimiz devam ediyor” ifadelerini kullandı.
Fuarda öne çıkan isimler ve etkinlikler
Fuarın onur konuğu, bu yıl Suriye. Suriye’den yaklaşık yirmi yayınevi ve otuz yazar fuara katılıyor. Bunlar arasında, savaşta yayınevleri yıkılmış ama eserlerini dijital platformlarda yayınlamaya devam eden genç yazarlar da var. Ayrıca, “Arap Devrimleri ve Edebiyat” başlıklı bir panel, Arap Baharı’ndan bu yana edebiyatın toplumsal değişim üzerindeki etkisini ele alacak. Panelde, Mısırlı aktivist ve yazar Ahdaf Soueif, Tunuslu romancı Lena El-Sayed ve İstanbullu akademisyen Mehmet Ali Doğan konuşmacı olarak yer alacak.
Fuar kapsamında ayrıca, çocuklara yönelik özel atölyeler, kaligrafi sergileri ve geleneksel Arap müzikleri dinletileri de düzenlenecek. Ziyaretçiler, Arap kültürünün zenginliğini sadece edebiyatla sınırlı kalmadan, birçok farklı etkinlikle deneyimleme fırsatı bulacak.
Koronavirüs önlemleri ve ziyaret saatleri
Fuar, pandemi koşullarına rağmen yüz yüze gerçekleştirilirken, hijyen ve sosyal mesafe önlemleri alınmış durumda. Maske takma zorunluluğu ve dezenfektan istasyonları, fuar alanının her noktasında mevcut. Ziyaretçiler, fuarı hafta içi 10:00-19:00, hafta sonu 10:00-20:00 saatleri arasında gezebilecek. Giriş ücreti 10 TL olarak belirlenirken, öğrenciler ve öğretmenler için gratis bir giriş sağlanıyor.
Bağımsız değerlendirme: kitap, özgürlüğün aynası
Uluslararası Arapça Kitap Fuarı, sadece ticari bir etkinplik olmanın ötesinde, Arap dünyasındaki siyasi ve toplumsal mücadelelerin yansıtıldığı bir alan olma özelliği taşıyor. Suriye’nin onur konuğu olması, savaşın gölgesinde bile edebiyatın ve düşüncenin özgür kılınabileceğinin göstergesi. Bu yılki fuar, özellikle Arap Baharı sonrası artan sansür ve ifade özgürlüğü kısıtlamalarına karşı önemli bir direniş noktası oluşturuyor. Kültürel etkileşimin, siyasal bölünmeleri aşabileceğini gösteren bu tür organizasyonlar, İstanbul’un bölgesel bir kültür merkezi olma iddiasını da güçlendiriyor. Kitapların, yazarların ve okurların buluşması, insanlığın ortak hikâyesinin devam ettiğini hatırlatıyor.
