Uzun süreli ve kontrolsüz ağrı kesici kullanımının mide, böbrek, karaciğer ve kalp-damar sağlığı üzerinde ciddi riskler oluşturduğunu belirten GETAT Hekimi Dr. Ahmet Yasin Tekin, özellikle migren ve tekrarlayan baş ağrıları için kritik uyarılarda bulundu. Dr. Tekin, "Asıl tehlike sayısı değil, kullanım süresi ve altta yatan nedenin göz ardı edilmesidir" diyerek vatandaşları bilinçsiz ilaç tüketimine karşı uyardı.
Bilinçsiz Ağrı Kesici Kullanımı Ciddi Sağlık Sorunlarına Yol Açıyor
Toplumda yaygın olarak başvurulan ağrı kesiciler, kısa süreli ve uygun dozda kullanıldığında genellikle güvenli kabul edilse de, uzun süreli ve yüksek dozda alındığında ciddi sağlık sorunlarına davetiye çıkarıyor. Dr. Ahmet Yasin Tekin, özellikle migren ve kronik baş ağrısı çeken hastaların sık sık ağrı kesiciye yöneldiğini, bunun da altta yatan hastalığın teşhisini geciktirdiğini vurguladı.
Dr. Tekin, "Ağrı kesiciler semptomu bastırır, nedeni ortadan kaldırmaz. Eğer bir kişi ayda 10-15 günden fazla ağrı kesici kullanıyorsa, bu artık basit bir ağrı değil, araştırılması gereken bir sağlık sorunudur" ifadelerini kullandı. Özellikle nonsteroidal antiinflamatuar ilaçlar (NSAİİ) olarak bilinen grupta yer alan ağrı kesicilerin mide ve bağırsak sisteminde ciddi tahribata yol açabileceğini belirten Tekin, bu ilaçların mide koruyucu olmadan uzun süre kullanılmaması gerektiğini söyledi.
Mide, Böbrek, Karaciğer ve Kalp-Damar Sağlığı Tehdit Altında
Ağrı kesicilerin sadece mide değil, böbrekler üzerinde de olumsuz etkileri olduğunu vurgulayan Dr. Tekin, "Böbrek fonksiyonları bozuk olan hastalarda bu ilaçlar ciddi böbrek yetmezliğine neden olabilir. Ayrıca karaciğer metabolizmasını yoran bu ilaçlar, karaciğer hasarına yol açabilir. Kalp hastalarında ise bazı ağrı kesiciler tansiyonu yükselterek kalp krizi riskini artırabilir" dedi.
Özellikle yaşlı bireylerde ve kronik hastalığı olanlarda bu risklerin daha da arttığını belirten Tekin, ağrı kesici kullanımının mutlaka bir hekim kontrolünde olması gerektiğini hatırlattı. Dr. Tekin, "Hastalarımıza 'Ağrınız geçene kadar değil, ağrınızın nedenini bulana kadar' yaklaşımını benimsemelerini öneriyoruz" şeklinde konuştu.
Kritik Eşik: Ayda 15 Günden Fazla Kullanım
Dr. Ahmet Yasin Tekin, ağrı kesici kullanımında kritik eşiğin ayda 15 gün olduğunu belirterek, "Eğer bir kişi ayda 15 günden daha fazla ağrı kesici alıyorsa, bu durum ilaç bağımlılığı veya kronik ağrı sendromu açısından değerlendirilmelidir. Ayrıca ani bırakılması durumunda yoksunluk sendromu görülebilir" uyarısında bulundu.
Migren hastalarının sık ağrı kesici kullanımına dikkat çeken Tekin, "Migren ataklarında sürekli ağrı kesici almak, hastalığın kronikleşmesine ve ilaçların etkisiz hale gelmesine neden olabilir. Bu nedenle migren tedavisi bir uzman hekim tarafından yönetilmelidir" dedi. Alternatif tıp ve geleneksel yöntemlere de değinen Dr. Tekin, bitkisel takviyelerin de bilinçsizce kullanıldığında karaciğer ve böbrek hasarına yol açabileceğini sözlerine ekledi.
Ne Yapmalı?
Ağrı kesici kullanımına ilişkin önerilerde bulunan Dr. Tekin, şu noktaların altını çizdi:
- Ağrı kesicileri doktor önerisi olmadan sürekli kullanmayın.
- Ağrı 3 günden uzun sürüyorsa mutlaka bir hekime başvurun.
- Mide koruyucu olmadan uzun süreli NSAİİ kullanmayın.
- Karaciğer ve böbrek hastaları ağrı kesici almadan önce mutlaka doktorlarına danışın.
- Migren gibi kronik ağrı durumlarında sadece ağrı kesiciyle yetinmeyin, altta yatan nedeni araştırın.
Dr. Tekin, toplumda ağrı kesicilerin şeker gibi tüketildiğini belirterek, "Bu ilaçlar masum değil. Her ilaç gibi yan etkileri var. Önemli olan doğru endikasyonda, doğru dozda ve doğru sürede kullanmaktır" diyerek sözlerini tamamladı.
Uzmanlardan Genel Değerlendirme
Konuyla ilgili görüşüne başvurduğumuz bir başka uzman, Dr. Tekin'in uyarılarının son derece yerinde olduğunu belirterek, ağrı kesici kullanımının toplumda yaygın bir alışkanlık haline geldiğini, bunun da sağlık sistemine ek yük getirdiğini ifade etti. Sağlık Bakanlığı verilerine göre, Türkiye'de reçetesiz satılan ağrı kesicilerin kullanımı her yıl artıyor. Bu durum, bilinçsiz ilaç tüketiminin önlenmesi için daha fazla farkındalık çalışması yapılması gerektiğini gösteriyor.
Sonuç olarak, ağrı kesiciler doğru kullanıldığında hayat kurtarıcı olabilir; ancak kontrolsüz kullanım ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Vatandaşların ağrı kesici alışkanlıklarını gözden geçirmeleri ve gerektiğinde bir sağlık profesyoneline danışmaları büyük önem taşıyor.
