Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'ndeki puanlama ve katsayı adaletsizliği, hemşire ve ebelerin mağduriyetine yol açıyor. Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) Eş Genel Başkanı Nazan Karacabey, bakım emeğini görünmez kılan performans sisteminin mesleki hiyerarşiyi derinleştirdiğini belirterek sistemin kaldırılması çağrısında bulundu. Karacabey, yaptığı yazılı açıklamada, ek ödeme sisteminin sağlık çalışanları arasında ayrımcılık yarattığını ve hemşirelerin ile ebelerin yoğun emeğinin karşılığını alamadığını vurguladı.
Performans Sistemi ve Puanlama Adaletsizliği
Sağlık Bakanlığı'nın ek ödeme yönetmeliği, sağlık çalışanlarına yapılan ek ödemelerin hesaplanmasında belirli puanlama ve katsayılar kullanıyor. Ancak SES'e göre, bu sistemde hemşire ve ebelerin bakım hizmetleri yeterince değer görmüyor. Nazan Karacabey, "Bakım emeği görünmez kılınıyor. Hemşireler ve ebeler, hastaların en kritik anlarında yanlarında olan, gece gündüz demeden çalışan meslek gruplarıdır. Ancak performans sistemi, onların bu emeğini yok sayıyor" dedi. Karacabey, performans sisteminin mesleki hiyerarşiyi derinleştirdiğini ve ekip ruhunu zedelediğini ifade etti. Hemşire ve ebelerin, doktorlara kıyasla daha düşük ek ödeme aldığını belirten Karacabey, bunun moral ve motivasyonu olumsuz etkilediğini söyledi.
Mesleki Hiyerarşi ve Ekip Ruhu Zedeleniyor
Performans sisteminin sağlık ekibi içindeki dayanışmayı bozduğunu belirten SES Eş Genel Başkanı, "Sağlık hizmeti bir ekip işidir. Hekim, hemşire, ebe, sağlık memuru ve diğer tüm sağlık çalışanları birlikte çalışır. Ancak mevcut sistem, birbirine karşı rekabeti teşvik ediyor ve mesleki hiyerarşiyi derinleştiriyor. Bu da hasta bakım kalitesini olumsuz etkiliyor" diye konuştu. Karacabey, ek ödeme sisteminin kaldırılarak tüm sağlık çalışanlarına eşit ve adil bir ücretlendirme getirilmesi gerektiğini savundu. SES'in bu konudaki mücadelesinin süreceğini belirten Karacabey, sağlık emekçilerinin haklarını sonuna kadar savunacaklarını ifade etti.
Ek Ödeme Yönetmeliği ve Sağlıkta Şiddet
Sağlık Bakanlığı, 2023 yılında Ek Ödeme Yönetmeliği'nde değişiklik yapmıştı. Yeni yönetmelikle bazı sağlık çalışanlarının ek ödemelerinde artış sağlanırken, hemşire ve ebelerin durumunda iyileşme olmadığı belirtiliyor. SES, yönetmeliğin hemşire ve ebeler aleyhine ayrımcılık içerdiğini dile getiriyor. Sağlıkta şiddet de hemşire ve ebelerin en büyük sorunlarından biri. Karacabey, "Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet her geçen gün artıyor. Hemşireler ve ebeler, hem düşük ücret hem de şiddet tehdidi altında çalışıyor. Bu kabul edilemez" dedi. SES, sağlıkta şiddetin önlenmesi için caydırıcı cezalar ve güvenli çalışma ortamları talep ediyor.
Sağlık Çalışanlarının Talepleri ve Çözüm Önerileri
SES'in talepleri arasında ek ödeme sisteminin kaldırılması, tüm sağlık çalışanlarına insanca yaşayacak ücret, güvenli çalışma ortamı ve mesleki saygınlık yer alıyor. Karacabey, "Sağlık çalışanları pandemide canla başla çalıştı. Ancak pandemi sonrası hak ettikleri değeri görmediler. Hemşire ve ebeler, sağlık sisteminin bel kemiğidir. Onların emeği görmezden gelinemez" ifadelerini kullandı. SES, konuyu yargıya taşıyacaklarını ve gerekirse eylem yapacaklarını duyurdu. Sağlık Bakanlığı'ndan henüz bir açıklama gelmedi. Ancak Bakanlık yetkilileri, ek ödeme sisteminin iyileştirilmesi için çalışmaların sürdüğünü belirtiyor. Öte yandan, sağlık çalışanları arasında yapılan bir anket, hemşire ve ebelerin yüzde 80'inin ek ödeme sisteminden memnun olmadığını ortaya koydu. Ankete katılanların çoğu, performans sisteminin kaldırılmasını ve eşit ücret politikası uygulanmasını istiyor.
Sonuç ve Değerlendirme
Sağlıkta ek ödeme adaletsizliği, yıllardır çözülemeyen bir sorun olarak sağlık çalışanlarının motivasyonunu düşürüyor. Hemşire ve ebelerin bakım emeğinin görünmez kılınması, sadece onların değil, hasta bakım kalitesinin de olumsuz etkilenmesine neden oluyor. SES'in çağrısı, sağlık sisteminde adalet arayışının bir yansıması. Sağlık Bakanlığı'nın, sağlık çalışanlarının taleplerini dikkate alarak kapsayıcı bir ücret politikası geliştirmesi, hem çalışan memnuniyeti hem de hasta güvenliği açısından kritik önem taşıyor. Performans sisteminin kaldırılması veya adil bir şekilde revize edilmesi, sağlıkta ekip ruhunu güçlendirecek ve mesleki hiyerarşiyi dengeleyecektir. Aksi halde, sağlık çalışanları arasındaki eşitsizlik derinleşerek sağlık sisteminin sürdürülebilirliğini tehdit edecektir.
