Hollanda bandıralı MV Hondius yolcu gemisinde patlak veren ve kısa sürede dünya gündemine oturan hantavirüs vakalarıyla ilgili Dünya Sağlık Örgütü'nden (DSÖ) kritik bir açıklama geldi. DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, gemide tespit edilen vakaların kontrol altına alındığını ve yeni bir yayılma olmadığını duyurdu. Ancak örgüt, virüsün kemirgenlerden bulaştığını ve solunum yetmezliğine yol açabildiğini hatırlatarak dikkatli olunması çağrısı yaptı.
Salgının seyri ve son durum
Geçtiğimiz haftalarda MV Hondius gemisinde başlayan hantavirüs salgını, yolculardan birinin hayatını kaybetmesiyle büyük paniğe neden olmuştu. Gemideki toplam vaka sayısının 12 olduğu bildirilirken, DSÖ'nün son verilerine göre yeni vaka bildirimi yapılmadı. Ghebreyesus, “Salgın kontrol altında, ancak virüsün doğal rezervuarı olan kemirgenlerle temas halinde olan bölgelerde risk devam ediyor” ifadelerini kullandı. Ölen kişinin Güney Kore vatandaşı olduğu ve önceden bilinen bir hastalığının bulunduğu açıklandı.
Hantavirüs nedir, nasıl bulaşır?
Hantavirüsler, özellikle kemirgenlerin (fare, sıçan) idrarı, dışkısı ve tükürüğü ile bulaşan bir virüs ailesidir. İnsanlara genellikle enfekte kemirgenlerin dışkı veya idrar partiküllerinin solunması yoluyla geçer. Virüs, hantavirüs pulmoner sendromu (HPS) adı verilen ciddi bir solunum yolu hastalığına neden olabilir. Belirtiler arasında ateş, kas ağrıları, baş dönmesi ve nefes darlığı yer alır; ilerleyen vakalarda akciğer ödemi ve solunum yetmezliği görülebilir. Dünyada her yıl birkaç yüz vaka bildirilmekle birlikte, ölüm oranı %30-50 arasında değişmektedir.
DSÖ’nün tavsiyeleri
DSÖ, hantavirüs riskine karşı özellikle gemi, depo, ahır gibi kemirgenlerin bulunabileceği kapalı alanlarda çalışan veya seyahat eden kişilerin aşağıdaki önlemleri almasını önermektedir:
- Kemirgen dışkısı veya idrarı görülen alanları temizlerken eldiven ve maske kullanmak,
- Alanı havalandırmak ve temizlik öncesinde suyla ıslatmak,
- Kemirgenlerin girebileceği delikleri kapatmak,
- Gıda maddelerini kapalı kaplarda saklamak,
- Seyahat öncesi DSÖ ve yerel sağlık otoritelerinin uyarılarını takip etmek.
DSÖ ayrıca, MV Hondius gemisindeki tüm yolcuların sağlık taramasından geçirildiğini ve herhangi bir semptom görülmediğini belirtti.
Geçmişteki salgınlar ve bağlam
Hantavirüs ilk kez 1951-1953 Kore Savaşı sırasında 3.000'den fazla askerde görülmüş ve 'Kore hemorajik ateşi' olarak adlandırılmıştır. 1993 yılında ABD'nin Four Corners bölgesinde HPS salgını yaşanmış ve vakaların %50'si ölümle sonuçlanmıştır. Türkiye'de ise son yıllarda Doğu Karadeniz ve İç Anadolu bölgelerinde nadir vakalar bildirilmiştir. Uzmanlar, iklim değişikliği ve kemirgen popülasyonlarındaki artışın gelecekte daha fazla salgına yol açabileceği uyarısında bulunmaktadır.
DSÖ'nün açıklaması, medyanın ilgisini çeken bu salgının kontrol altına alındığını gösterse de, hantavirüsün doğada sürekli dolaşımda olduğu ve özellikle kırsal alanlarda yaşayanlar için risk oluşturmaya devam ettiği unutulmamalıdır. Sağlık otoriteleri, kemirgen teması sonrası grip benzeri semptomlar gelişen kişilerin vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurmasını önermektedir.
