Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, görev süresinin sona ereceği bu yılın sonunda 81. BM Genel Kurulu'nda tarihi bir veda konuşması gerçekleştirdi. Guterres, konuşmasının büyük bir bölümünü Gazze'deki insani krize ayırarak, uluslararası toplumun acil eyleme geçmesi gerektiğini vurguladı. Genel Kurul salonunda yankılanan sözleri, dünya liderlerine son bir uyarı niteliği taşıdı.
Gazze'de İnsani Felaket
Guterres, Gazze'de yaşananların sadece bir çatışma değil, aynı zamanda derin bir insani felaket olduğunu belirtti. "Gazze'de her gün masum siviller, çocuklar, kadınlar hayatını kaybediyor. Bu bir trajedidir ve dünya buna seyirci kalamaz" ifadelerini kullanan Guterres, İsrail'in saldırılarının durdurulması ve insani yardımların kesintisiz ulaştırılması için çağrıda bulundu. BM Genel Sekreteri, uluslararası hukukun ve insan haklarının ihlal edildiğini, bunun kabul edilemez olduğunu dile getirdi.
Guterres, Gazze'deki durumun bölgesel istikrarı da tehdit ettiğini, çatışmanın yayılma riskinin her geçen gün arttığını söyledi. "Ateşkes sağlanmalı, esirler serbest bırakılmalı ve insani koridorlar açılmalı" diyen Guterres, aksi halde daha büyük bir felaketin kapıda olduğu uyarısında bulundu.
Uluslararası Topluma Çağrı
Veda konuşmasında sadece Gazze'ye değil, küresel sorunlara da değinen Guterres, iklim değişikliği, yoksulluk, eşitsizlik ve pandemi gibi konularda uluslararası işbirliğinin önemine dikkat çekti. "Dünya bölünmüş durumda ve bu bölünmüşlük en çok savunmasız insanları vuruyor" diyen Guterres, BM'nin reforme edilmesi gerektiğini, Güvenlik Konseyi'nin daha temsili ve etkin olması gerektiğini savundu.
Guterres, görev süresi boyunca karşılaştığı zorlukları da anlattı. "10 yıl boyunca dünyanın dört bir yanında krizlerle boğuştum. Ancak Gazze kadar yürek burkan bir tablo görmedim" ifadeleri salonda alkışlarla karşılandı. Genel Sekreter, tüm üye ülkelere seslenerek, "Birleşmiş Milletler'in kuruluş ilkelerine sadık kalın. Barışı ve insan onurunu koruyun" çağrısı yaptı.
Tepkiler ve Gelecek
Guterres'in konuşması, farklı ülkelerden karışık tepkiler aldı. Filistin yanlısı ülkeler konuşmayı memnuniyetle karşılarken, İsrail temsilcileri Guterres'i taraflı olmakla suçladı. ABD yönetimi ise Guterres'in çağrılarını desteklediğini ancak İsrail'in güvenlik endişelerinin de göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti.
BM Genel Sekreteri'nin görev süresi 31 Aralık'ta sona erecek. Yerine kimin geleceği henüz netleşmedi. Guterres, görevi devredeceği kişiye "dünyanın en zor işini" bıraktığını söyledi. Uzmanlar, Guterres'in veda konuşmasının ardından BM'nin Gazze konusundaki etkinliğinin daha da sorgulanacağını belirtiyor. Özellikle Güvenlik Konseyi'nde yaşanan vetolar, BM'nin müdahale kapasitesini kısıtlıyor.
Gazze'de Son Durum
Son rakamlara göre, Gazze'de 30 binden fazla insan hayatını kaybetti, bunların büyük çoğunluğu kadın ve çocuk. Altyapı büyük ölçüde tahrip oldu, hastaneler çalışamaz durumda ve temiz suya erişim yok denecek kadar az. Uluslararası yardım kuruluşları, bölgeye insani yardım ulaştırmakta zorluk çekiyor. Guterres, konuşmasında bu yardımların engellenmesinin uluslararası suç olduğunu hatırlattı.
BM Genel Sekreteri'nin veda konuşması, dünya kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Birçok ülke lideri, Guterres'in mesajını desteklediklerini açıkladı. Ancak somut adımların atılması için daha fazla baskı gerekiyor. Gazze'de ateşkes sağlanması için Mısır ve Katar'ın arabuluculuk çabaları sürüyor. Guterres, görevi bırakmadan önce ateşkes görmek istediğini belirtti.
Antonio Guterres'in veda konuşması, BM'nin kuruluşundan bu yana en zorlu dönemlerinden birinde yapıldı. Dünya, çok kutuplu bir yapıya doğru evrilirken, BM'nin etkinliği sorgulanıyor. Guterres, ardında derin bir insani kriz ve çözülmemiş çatışmalar bırakıyor. Gazze mesajı ise, uluslararası toplumun vicdanına bir çağrı olarak tarihe geçti. Bundan sonra ne olacağı, üye ülkelerin iradesine bağlı.
